Khi Google không còn dẫn link: Tương lai mịt mù của các trang web tin tức

[Mẫn Nhi]

Cách chúng ta tìm kiếm thông tin trên Internet sắp có một sự thay đổi lớn, và điều này đang mang lại một cảm giác bất an sâu sắc cho những ai yêu mến thế giới web mở. Đối với nhiều người, việc duyệt web, mở hàng chục tab trên trình duyệt Chrome, gửi các đường liên kết thú vị cho bạn bè và khám phá những trang web mới lạ là một phần không thể thiếu của cuộc sống số.

Tuy nhiên, kế hoạch tích hợp trí tuệ nhân tạo sâu hơn vào công cụ tìm kiếm của Google đang đe dọa chấm dứt thói quen này. Thay vì gõ một vài từ khóa và nhận về một danh sách các đường liên kết để tự khám phá, người dùng sẽ nhận được những câu trả lời do AI tự động tổng hợp và các phản hồi cá nhân hóa theo yêu cầu.

"Search Google" sẽ trở thành khái niệm của quá khứ, vì bạn sẽ chẳng phải tự tìm kiếm gì hết​

Bản chất của việc tìm kiếm đang bị thay đổi ra sao​

Trong buổi trình diễn sản phẩm tại sự kiện I/O, Google đã giới thiệu những tính năng mới cho phép một trợ lý AI gửi thông báo cho bạn bất cứ khi nào vận động viên yêu thích của bạn ra mắt một mẫu giày thể thao mới. Dù tính năng này mang lại sự tiện lợi nhất định, nó lại bỏ qua thực tế rằng người dùng vốn đã có một hệ sinh thái phong phú để tiếp nhận thông tin này, từ quảng cáo truyền hình, tạp chí phong cách cho đến tài khoản Instagram của chính vận động viên đó.

Một ví dụ khác là việc người dùng hỏi Google về địa điểm đi bộ đường dài có bãi đỗ xe và nhà hàng gần đó. Thay vì nhập những cụm từ ngắn gọn, đôi khi sai chính tả như thói quen thông thường để tìm đến một trang web cụ thể, người dùng giờ đây được khuyến khích đưa ra những yêu cầu dài và trau chuốt hơn. Robby Stein, Phó chủ tịch phụ trách sản phẩm của Google Search, khẳng định tại sự kiện I/O: 'Chúng tôi tin rằng phiên bản tìm kiếm tốt nhất là phiên bản được tạo ra dành riêng cho bạn.'

Ông đưa ra ví dụ về một sinh viên đại học hỏi về hố đen vũ trụ. Google sẽ đưa ra câu trả lời do AI tạo ra, đi kèm một hoạt ảnh tùy chỉnh giải thích cách hoạt động của hố đen, và cuối cùng mới cung cấp một vài đường liên kết đến các thông tin khác. Tuy nhiên, điều này giống như một chatbot AI trả lời các câu hỏi cụ thể hơn là một công cụ tìm kiếm truyền thống.

Nỗi lo sợ mang tên Google Zero​

Xu hướng này là một tin tức rất đáng lo ngại đối với các trang web vốn phụ thuộc vào lưu lượng truy cập từ Google Search. Trong ngành xuất bản và báo chí, người ta đã bắt đầu nói về một kịch bản đen tối gọi là 'Google Zero' – thời điểm mà lượng truy cập từ Google gửi về các trang web giảm xuống bằng không. Thực tế, lưu lượng truy cập từ tìm kiếm của ngành báo chí đã liên tục sụt giảm trong vài năm qua.

Sự xuất hiện của tính năng AI Overviews cùng việc người dùng chuyển sang các công cụ AI khác như ChatGPT để tìm kiếm thông tin đã và đang cắt giảm mạnh mẽ lượng truy cập của các nhà xuất bản. Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu của ngành báo chí trong ngắn hạn, mà còn làm thay đổi cách thức người dùng tiếp cận và trải nghiệm thông tin trên mạng Internet.

Khi Internet biến thành một khu dân cư khép kín​

Với công cụ tìm kiếm mới, người dùng không còn cần phải thực sự bước ra ngoài thế giới Internet để tìm kiếm thông tin. Mọi thứ được mang đến cho họ dưới một dạng thức đã được lọc sạch và xử lý bởi một bên trung gian.

Trải nghiệm này giống như việc sống trong một khu dân cư khép kín với ban quản lý nghiêm ngặt, đối lập hoàn toàn với một thành phố mở có thể đi bộ và sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Internet truyền thống giống như một xa lộ thông tin vật lý, nơi có những con đường, những ngóc ngách để người dùng tự do đi lang thang và khám phá.

Google ban đầu chỉ đóng vai trò là cánh cửa, trao cho bạn tấm bản đồ để bạn tự thực hiện chuyến hành trình của mình. Việc tự mình tìm kiếm, sàng lọc thông tin qua nhiều năm giúp người dùng rèn luyện kỹ năng định vị và đánh giá nguồn tin trực tuyến. Khi AI thay thế toàn bộ quá trình này, kỹ năng đó có nguy cơ bị mai một.

Sự khác biệt trong cách tiếp cận của thế hệ trẻ​

Việc ủng hộ các trang web truyền thống có vẻ giống như suy nghĩ của những người hoài cổ, những người từng dành thời gian cho các diễn đàn hay blog kiểu cũ. Tuy nhiên, xu hướng này cũng đang nhận được sự đồng cảm từ thế hệ trẻ.

Theo Dan DeFrancesco, một phóng viên của Business Insider, thế hệ Z (Gen Z) đang có xu hướng e ngại AI, và điều này có thể ảnh hưởng đến mức độ đón nhận của họ đối với các sản phẩm tìm kiếm mới của Google. Nếu các trào lưu cũ từ thời thế hệ X có thể quay trở lại, thì việc quan tâm đến một mạng lưới web mở cũng hoàn toàn có thể được hồi sinh. Người dùng không muốn bị nhốt trong một 'khu dân cư khép kín' do AI của Google quản lý, nơi mọi thứ đều được dọn dẹp quá mức sạch sẽ.

Kết luận​

Sự chuyển dịch của tìm kiếm AI của Google đang tạo ra một ranh giới rõ rệt giữa sự tiện lợi được lập trình sẵn và quyền tự do khám phá của người dùng. Một Internet thực sự nên là một không gian mở để con người tự mình dấn thân và trải nghiệm, ngay cả khi hành trình đó đòi hỏi một chút nỗ lực và không hoàn hảo. Việc biến Internet thành một không gian khép kín do AI kiểm soát có thể giúp trả lời câu hỏi nhanh hơn, nhưng nó cũng tước đi niềm vui khám phá những điều bất ngờ trên các trang web độc lập.