Nguyễn Văn Sơn
Writer
Tên lửa siêu thanh 3M22 Zircon từng được Nga quảng bá là loại vũ khí rất khó bị đánh chặn. Tuy nhiên, các diễn biến gần đây trên chiến trường Ukraine đang khiến nhiều chuyên gia quân sự đánh giá lại năng lực thực tế của loại tên lửa này.
Vừa qua, phía Ukraine tuyên bố lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ một tên lửa Zircon do Nga phóng. Hình ảnh các mảnh vỡ sau đó được công bố, trong đó có phần đuôi và cấu trúc vòi phun được cho là thuộc dòng tên lửa này.
Theo Ukraine, đây không phải lần đầu Zircon bị đánh chặn. Từ năm 2024 đến nay, Kiev nhiều lần khẳng định đã phá hủy thành công loại tên lửa siêu thanh mà Nga từng mô tả là “gần như không thể đánh chặn”.
Russia trước đó cho biết Zircon có thể đạt tốc độ tới Mach 9 và được thiết kế để xuyên thủng các hệ thống phòng không hiện đại. Chính vì vậy, việc Ukraine tuyên bố bắn hạ được loại tên lửa này đã thu hút sự chú ý lớn từ giới quân sự quốc tế.
Sau khi các mảnh vỡ được thu hồi, nhiều chuyên gia bắt đầu phân tích cấu trúc của Zircon. Một số ý kiến cho rằng tên lửa này có nhiều điểm tương đồng với P-800 Oniks, dòng tên lửa chống hạm siêu âm được phát triển từ thời Liên Xô.
Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng công khai đủ rõ để khẳng định Zircon chỉ là phiên bản nâng cấp của Oniks, hay để kết luận chính xác loại động cơ mà tên lửa này sử dụng. Nga tuyên bố Zircon được trang bị động cơ scramjet, trong khi nhiều chuyên gia phương Tây cho rằng thông tin kỹ thuật thực tế vẫn còn khá hạn chế.
Dù vậy, việc Zircon có thể bị đánh chặn cho thấy các hệ thống phòng không hiện đại vẫn có khả năng đối phó nhất định với vũ khí siêu thanh trong điều kiện phù hợp.
Ukraine hiện sử dụng nhiều tổ hợp phòng không phương Tây như MIM-104 Patriot, NASAMS và IRIS-T. Dù các hệ thống này ban đầu chủ yếu được thiết kế để chống máy bay và tên lửa hành trình, chúng vẫn được Ukraine sử dụng để đối phó các mục tiêu tốc độ cao.
Một số nhà phân tích cho rằng khả năng cơ động thực tế của Zircon ở giai đoạn cuối có thể không “áp đảo tuyệt đối” như các tuyên bố ban đầu. Ở tốc độ siêu thanh, việc thực hiện các thao tác né tránh mạnh sẽ tạo áp lực nhiệt và khí động học rất lớn lên thân tên lửa.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý rằng Zircon vẫn là một trong những loại tên lửa tiên tiến và nguy hiểm nhất hiện nay. Việc có thể bị đánh chặn không đồng nghĩa nó mất hoàn toàn giá trị quân sự, mà chủ yếu cho thấy cuộc cạnh tranh giữa tên lửa siêu thanh và hệ thống phòng không vẫn đang tiếp tục thay đổi rất nhanh trên thực tế chiến trường.
Vừa qua, phía Ukraine tuyên bố lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ một tên lửa Zircon do Nga phóng. Hình ảnh các mảnh vỡ sau đó được công bố, trong đó có phần đuôi và cấu trúc vòi phun được cho là thuộc dòng tên lửa này.
Theo Ukraine, đây không phải lần đầu Zircon bị đánh chặn. Từ năm 2024 đến nay, Kiev nhiều lần khẳng định đã phá hủy thành công loại tên lửa siêu thanh mà Nga từng mô tả là “gần như không thể đánh chặn”.
Russia trước đó cho biết Zircon có thể đạt tốc độ tới Mach 9 và được thiết kế để xuyên thủng các hệ thống phòng không hiện đại. Chính vì vậy, việc Ukraine tuyên bố bắn hạ được loại tên lửa này đã thu hút sự chú ý lớn từ giới quân sự quốc tế.
Sau khi các mảnh vỡ được thu hồi, nhiều chuyên gia bắt đầu phân tích cấu trúc của Zircon. Một số ý kiến cho rằng tên lửa này có nhiều điểm tương đồng với P-800 Oniks, dòng tên lửa chống hạm siêu âm được phát triển từ thời Liên Xô.
Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng công khai đủ rõ để khẳng định Zircon chỉ là phiên bản nâng cấp của Oniks, hay để kết luận chính xác loại động cơ mà tên lửa này sử dụng. Nga tuyên bố Zircon được trang bị động cơ scramjet, trong khi nhiều chuyên gia phương Tây cho rằng thông tin kỹ thuật thực tế vẫn còn khá hạn chế.
Dù vậy, việc Zircon có thể bị đánh chặn cho thấy các hệ thống phòng không hiện đại vẫn có khả năng đối phó nhất định với vũ khí siêu thanh trong điều kiện phù hợp.
Ukraine hiện sử dụng nhiều tổ hợp phòng không phương Tây như MIM-104 Patriot, NASAMS và IRIS-T. Dù các hệ thống này ban đầu chủ yếu được thiết kế để chống máy bay và tên lửa hành trình, chúng vẫn được Ukraine sử dụng để đối phó các mục tiêu tốc độ cao.
Một số nhà phân tích cho rằng khả năng cơ động thực tế của Zircon ở giai đoạn cuối có thể không “áp đảo tuyệt đối” như các tuyên bố ban đầu. Ở tốc độ siêu thanh, việc thực hiện các thao tác né tránh mạnh sẽ tạo áp lực nhiệt và khí động học rất lớn lên thân tên lửa.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý rằng Zircon vẫn là một trong những loại tên lửa tiên tiến và nguy hiểm nhất hiện nay. Việc có thể bị đánh chặn không đồng nghĩa nó mất hoàn toàn giá trị quân sự, mà chủ yếu cho thấy cuộc cạnh tranh giữa tên lửa siêu thanh và hệ thống phòng không vẫn đang tiếp tục thay đổi rất nhanh trên thực tế chiến trường.
