Bùi Minh Nhật
Intern Writer
United States đang tìm cách biến một loại chất thải công nghiệp tưởng chừng vô giá trị thành “vũ khí chiến lược” cho ngành công nghiệp quốc phòng tương lai.
Loại vật chất đó là “bùn đỏ” phần cặn còn lại sau quá trình khai thác nhôm. Trong nhiều năm, bùn đỏ chủ yếu bị xem là chất thải độc hại do chứa kim loại nặng và gây nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Tuy nhiên, công ty US Critical Materials vừa hợp tác với Columbia University để triển khai dự án “From Mud to Metal” (Từ bùn đến kim loại), với mục tiêu chiết xuất các kim loại hiếm cực kỳ quan trọng cho công nghiệp quốc phòng Mỹ như gallium và scandium.
Gallium được sử dụng trong radar, vệ tinh, pin mặt trời, hệ thống tác chiến điện tử, đầu dò tên lửa và nhiều loại chip bán dẫn phục vụ vũ khí hiện đại, bao gồm cả tên lửa siêu thanh.
Trong khi đó, scandium thường được gọi là “kim loại kỳ diệu” nhờ khả năng tạo ra các hợp kim siêu nhẹ và siêu bền dùng trong ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng.
Theo nhiều đánh giá, khoảng 78% vũ khí mà Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng có liên quan tới các khoáng sản chiến lược như gallium, scandium và đất hiếm.
Điều khiến Washington lo ngại là China hiện gần như kiểm soát toàn bộ nguồn cung gallium toàn cầu. Sau khi Bắc Kinh siết xuất khẩu từ năm 2023, Mỹ bắt đầu nhận ra mức độ phụ thuộc nguy hiểm của mình vào nguồn khoáng sản nước ngoài.
Dù gallium và scandium không thể nhìn thấy bằng mắt thường trong bùn đỏ, các nhà khoa học tin rằng chỉ cần khai thác một phần nhỏ lượng kim loại trong các bãi thải này cũng đủ đáp ứng đáng kể nhu cầu nội địa của Mỹ.
Các nhà nghiên cứu hiện đang phát triển quy trình hóa học để tách kim loại hiếm ra khỏi bùn đỏ và phân loại chúng phục vụ sản xuất quốc phòng công nghệ cao.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và quân sự giữa Mỹ với China ngày càng căng thẳng, những vật liệu tưởng như vô giá trị như bùn đỏ có thể trở thành một phần quan trọng trong cuộc đua giành ưu thế chiến lược toàn cầu.
Loại vật chất đó là “bùn đỏ” phần cặn còn lại sau quá trình khai thác nhôm. Trong nhiều năm, bùn đỏ chủ yếu bị xem là chất thải độc hại do chứa kim loại nặng và gây nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Tuy nhiên, công ty US Critical Materials vừa hợp tác với Columbia University để triển khai dự án “From Mud to Metal” (Từ bùn đến kim loại), với mục tiêu chiết xuất các kim loại hiếm cực kỳ quan trọng cho công nghiệp quốc phòng Mỹ như gallium và scandium.
Vì sao “bùn đỏ” lại quan trọng với vũ khí tương lai?
Gallium và scandium hiện được xem là hai loại khoáng sản chiến lược đối với quân đội Mỹ.
Gallium được sử dụng trong radar, vệ tinh, pin mặt trời, hệ thống tác chiến điện tử, đầu dò tên lửa và nhiều loại chip bán dẫn phục vụ vũ khí hiện đại, bao gồm cả tên lửa siêu thanh.
Trong khi đó, scandium thường được gọi là “kim loại kỳ diệu” nhờ khả năng tạo ra các hợp kim siêu nhẹ và siêu bền dùng trong ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng.
Theo nhiều đánh giá, khoảng 78% vũ khí mà Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng có liên quan tới các khoáng sản chiến lược như gallium, scandium và đất hiếm.
Điều khiến Washington lo ngại là China hiện gần như kiểm soát toàn bộ nguồn cung gallium toàn cầu. Sau khi Bắc Kinh siết xuất khẩu từ năm 2023, Mỹ bắt đầu nhận ra mức độ phụ thuộc nguy hiểm của mình vào nguồn khoáng sản nước ngoài.
Mỹ muốn biến chất thải thành “mỏ kho báu” chiến lược
Theo nhóm nghiên cứu, trên khắp nước Mỹ hiện có thể tồn tại tới hàng chục triệu tấn bùn đỏ tại các cơ sở công nghiệp cũ ở Louisiana và Texas.Dù gallium và scandium không thể nhìn thấy bằng mắt thường trong bùn đỏ, các nhà khoa học tin rằng chỉ cần khai thác một phần nhỏ lượng kim loại trong các bãi thải này cũng đủ đáp ứng đáng kể nhu cầu nội địa của Mỹ.
Các nhà nghiên cứu hiện đang phát triển quy trình hóa học để tách kim loại hiếm ra khỏi bùn đỏ và phân loại chúng phục vụ sản xuất quốc phòng công nghệ cao.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và quân sự giữa Mỹ với China ngày càng căng thẳng, những vật liệu tưởng như vô giá trị như bùn đỏ có thể trở thành một phần quan trọng trong cuộc đua giành ưu thế chiến lược toàn cầu.
