Lời giải cho tay nắm cửa ẩn dạng điện tử từng gây chết người trên xe ô tô điện

[Nguyễn Đức Thao]

Trong những năm gần đây, tay nắm cửa điện tử trên ô tô – đặc biệt là xe điện – liên tục trở thành tâm điểm tranh cãi vì các rủi ro an toàn. Khi xe mất điện hoặc gặp tai nạn nghiêm trọng, việc không thể mở cửa kịp thời đã dẫn đến nhiều sự cố thương tâm. Trước làn sóng hoài nghi ngày càng lớn từ người tiêu dùng và cơ quan quản lý, Volvo đã đưa ra một giải pháp được đánh giá là thông minh và thực tế trên mẫu xe điện mới Volvo EX60.

Tay nắm cửa điện: Vấn đề không nằm ở thiết kế, mà ở dự phòng an toàn​

Volvo EX60 sử dụng tay nắm cửa điện dạng “vây cá mập” – kiểu thiết kế từng bị chỉ trích vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn điện. Tuy nhiên, theo ông Anders Bell, Giám đốc Công nghệ của Volvo, vấn đề cốt lõi không phải là tay nắm cửa điện tử, mà là cách hệ thống được thiết kế để dự phòng trong tình huống khẩn cấp.

Ông nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất trong một vụ tai nạn là hành khách có thể thoát ra nhanh chóng, hoặc lực lượng cứu hộ có thể tiếp cận và đưa nạn nhân ra ngoài, ngay cả khi xe đã mất điện hoàn toàn.

Một thao tác kéo, hai cơ chế mở cửa​

Điểm then chốt trong giải pháp của Volvo nằm ở tay nắm cửa bên trong. Trên EX60, chỉ với một tay nắm duy nhất, người dùng có thể kích hoạt cả cơ chế mở cửa điện tử và cơ học dự phòng:

Kéo nhẹ: cửa mở bằng hệ thống điện như thông thường

Kéo mạnh hơn: cơ chế cơ học được kích hoạt, cửa vẫn mở ngay cả khi xe mất điện

Thiết kế này giúp loại bỏ tình huống nguy hiểm khi hành khách hoảng loạn nhưng không biết phải tìm lẫy mở cửa khẩn cấp ở đâu – nguyên nhân từng dẫn đến nhiều ca tử vong trên các mẫu xe sử dụng tay nắm điện phức tạp.

Cửa vẫn mở từ bên ngoài, kể cả khi pin 12V “chết”​

Không chỉ giải quyết bài toán bên trong khoang lái, Volvo còn xử lý một vấn đề khó hơn: làm thế nào để mở cửa từ bên ngoài khi pin 12 volt đã cạn hoặc bị hỏng sau va chạm.

Volvo EX60 được trang bị hai bộ chuyển đổi DC-to-DC, mỗi bộ đặt ở một bên xe. Các bộ chuyển đổi này lấy điện từ pin cao áp chính để cấp nguồn 12V cho các hệ thống thiết yếu, bao gồm khóa cửa khẩn cấp. Chỉ cần một bộ còn hoạt động, hệ thống vẫn đảm bảo cửa có thể mở được.

Ngoài ra, xe còn được lập trình tự động mở khóa cửa khi phát hiện va chạm, giúp người bên ngoài dễ dàng tiếp cận hành khách trong trường hợp khẩn cấp.

Theo Volvo, vị trí lắp đặt hai bộ chuyển đổi này được bảo vệ rất kỹ, đến mức chỉ một vụ tai nạn cực kỳ nghiêm trọng mới có thể vô hiệu hóa cả hai cùng lúc.

Bài học từ những thảm kịch trong quá khứ​

Những lo ngại về tay nắm cửa điện không phải là vô căn cứ. Trước đây, đã có nhiều vụ việc đau lòng liên quan đến các mẫu xe sử dụng tay nắm điện tử khó thao tác, từ Chevrolet Corvette đời cũ cho đến các vụ tai nạn gây chết người liên quan đến Tesla hay Xiaomi SU7.

Chính những sự cố này đã khiến các cơ quan quản lý, như NHTSA tại Mỹ, phải vào cuộc điều tra và đề xuất các quy định nghiêm ngặt hơn đối với thiết kế tay nắm cửa trên ô tô hiện đại.

Volvo vẫn trung thành với triết lý an toàn​

Với EX60, Volvo cho thấy hãng không từ bỏ các thiết kế hiện đại, mà chọn cách làm chúng an toàn hơn. Thay vì quay lại tay nắm cơ học truyền thống, Volvo kết hợp công nghệ điện tử với dự phòng cơ học và nguồn điện kép, đảm bảo xe vẫn hoạt động đúng chức năng trong những kịch bản xấu nhất.

Trong bối cảnh xe điện ngày càng phổ biến và các hệ thống điện tử ngày càng phức tạp, cách tiếp cận của Volvo có thể trở thành một tiêu chuẩn mới cho an toàn ô tô trong tương lai. (Insideevs)