Một tình huống hy hữu chưa từng có trong lịch sử tư pháp Mỹ vừa xảy ra khi thẩm phán liên bang Sharion Aycock tại Quận Bắc Mississippi quyết định hủy toàn bộ một phiên tòa, phạt tiền và loại tất cả bốn luật sư của cả hai bên ra khỏi vụ kiện.
Nguyên nhân xuất phát từ việc cả phía nguyên đơn lẫn bị đơn đều nộp lên tòa án các hồ sơ chứa thông tin pháp lý do trí tuệ nhân tạo (AI) tự bịa đặt mà không qua bất kỳ khâu kiểm duyệt thực tế nào.
Phiên tòa ban đầu được lên lịch xét xử vào tháng 3. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị, tòa án phát hiện các hồ sơ do cả nguyên đơn và bị đơn cung cấp đều trích dẫn những vụ kiện hoàn toàn không có thật trong lịch sử pháp lý.
Tại phiên điều trần diễn ra vào tháng 1, bà Kathryn Williams, luật sư đại diện cho thành phố Aberdeen, thừa nhận đã sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo nội bộ của hãng luật để nghiên cứu pháp lý. Quá trình này dẫn đến việc bà nộp hai hồ sơ riêng biệt chứa tổng cộng bốn vụ kiện không tồn tại.
Đáng chú ý, hãng luật của bà Williams vốn có chính sách bắt buộc nhân viên phải đối chiếu, kiểm tra lại kết quả do AI kết xuất trước khi sử dụng. Thẩm phán Aycock đánh giá sai phạm này đặc biệt nghiêm trọng vì bà Williams là một đối tác cấp cao, đóng vai trò lãnh đạo trong hãng luật nhưng lại tin tưởng mù quáng vào công cụ công nghệ mà bỏ qua quy trình an toàn.
Khi bị thẩm phán chất vấn, bà Wilson đưa ra lý do bào chữa gây ngạc nhiên cho giới pháp lý: bà tuyên bố không hề biết trí tuệ nhân tạo có khả năng bịa đặt thông tin, đồng thời hoàn toàn mơ hồ về khái niệm "thông tin bịa đặt từ AI". Thẩm phán Aycock lập tức bác bỏ lời giải thích này, đánh giá đó là lý do không đủ thuyết phục và thiếu tin cậy.
Sự việc của bà Wilson còn nghiêm trọng hơn khi đây không phải lần đầu vi phạm. Chỉ mới trước đó vào tháng 4 năm 2026, bà đã bị Tòa án Phá sản tại Quận Tây Louisiana kỷ luật vì hành vi tương tự. Thẩm phán Aycock khẳng định đây là sự vi phạm trách nhiệm nghề nghiệp cực kỳ nghiêm trọng khi một luật sư vẫn tiếp tục lạm dụng công nghệ sau khi đã nhận án phạt trực tiếp.
Bên cạnh phạt tiền, cả bà Williams và bà Wilson đều bị cấm xuất hiện tại bất kỳ phiên tòa nào thuộc Quận Bắc Mississippi trong thời hạn hai năm. Toàn bộ bốn luật sư chính thức bị loại khỏi vụ kiện và phiên tòa bị hoãn vô thời hạn.
Thực tế, sai phạm liên quan đến AI trong ngành luật đang có xu hướng gia tăng tại Mỹ. Ngay cả các hãng luật danh tiếng như Sullivan & Cromwell tại Phố Wall cũng từng phải công khai xin lỗi thẩm phán liên bang vào tháng 4 năm 2026 vì nộp hồ sơ chứa nhiều lỗi do AI tạo ra.
Mặc dù Hiệp hội Luật sư Mỹ đã thành lập lực lượng đặc nhiệm về trí tuệ nhân tạo và ban hành các hướng dẫn đạo đức nghề nghiệp từ năm 2024, tình trạng lạm dụng vẫn tiếp diễn, buộc các thẩm phán phải liên tục xử lý những hậu quả từ thông tin giả mạo do công nghệ tạo ra.
Nguyên nhân xuất phát từ việc cả phía nguyên đơn lẫn bị đơn đều nộp lên tòa án các hồ sơ chứa thông tin pháp lý do trí tuệ nhân tạo (AI) tự bịa đặt mà không qua bất kỳ khâu kiểm duyệt thực tế nào.
Từ tranh chấp hợp đồng đến hồ sơ giả mạo hàng loạt
Vụ việc bắt nguồn từ một tranh chấp hợp đồng thông thường giữa luật sư Tom Withers và thành phố Aberdeen, Mississippi. Ông Withers kiện thành phố vì cho rằng bản thân chưa được thanh toán phí pháp lý liên quan đến một dự án năng lượng mặt trời. Vụ kiện quy tụ bốn luật sư tham gia, chia đều cho hai phía đại diện.Phiên tòa ban đầu được lên lịch xét xử vào tháng 3. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị, tòa án phát hiện các hồ sơ do cả nguyên đơn và bị đơn cung cấp đều trích dẫn những vụ kiện hoàn toàn không có thật trong lịch sử pháp lý.
Tại phiên điều trần diễn ra vào tháng 1, bà Kathryn Williams, luật sư đại diện cho thành phố Aberdeen, thừa nhận đã sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo nội bộ của hãng luật để nghiên cứu pháp lý. Quá trình này dẫn đến việc bà nộp hai hồ sơ riêng biệt chứa tổng cộng bốn vụ kiện không tồn tại.
Đáng chú ý, hãng luật của bà Williams vốn có chính sách bắt buộc nhân viên phải đối chiếu, kiểm tra lại kết quả do AI kết xuất trước khi sử dụng. Thẩm phán Aycock đánh giá sai phạm này đặc biệt nghiêm trọng vì bà Williams là một đối tác cấp cao, đóng vai trò lãnh đạo trong hãng luật nhưng lại tin tưởng mù quáng vào công cụ công nghệ mà bỏ qua quy trình an toàn.
Biện hộ bằng việc không biết AI biết bịa chuyện
Phía nguyên đơn cũng rơi vào tình trạng tương tự khi bà Kathleen Wilson, luật sư đại diện cho ông Withers, sử dụng phần mềm First Drafts để soạn thảo hồ sơ phản hồi, dẫn đến việc đưa vào hai trích dẫn vụ kiện giả mạo.Khi bị thẩm phán chất vấn, bà Wilson đưa ra lý do bào chữa gây ngạc nhiên cho giới pháp lý: bà tuyên bố không hề biết trí tuệ nhân tạo có khả năng bịa đặt thông tin, đồng thời hoàn toàn mơ hồ về khái niệm "thông tin bịa đặt từ AI". Thẩm phán Aycock lập tức bác bỏ lời giải thích này, đánh giá đó là lý do không đủ thuyết phục và thiếu tin cậy.
Sự việc của bà Wilson còn nghiêm trọng hơn khi đây không phải lần đầu vi phạm. Chỉ mới trước đó vào tháng 4 năm 2026, bà đã bị Tòa án Phá sản tại Quận Tây Louisiana kỷ luật vì hành vi tương tự. Thẩm phán Aycock khẳng định đây là sự vi phạm trách nhiệm nghề nghiệp cực kỳ nghiêm trọng khi một luật sư vẫn tiếp tục lạm dụng công nghệ sau khi đã nhận án phạt trực tiếp.
Cái giá đắt cho sự lạm dụng công nghệ
Hình phạt nghiêm khắc đã được tòa án áp dụng đồng đều cho cả hai phía để răn đe. Bà Williams bị phạt 3.500 USD, trong khi bà Wilson nhận mức phạt 2.500 USD. Hai luật sư còn lại chịu trách nhiệm liên đới với mức phạt 1.000 USD mỗi người vì đã bảo lãnh hành nghề tạm thời và ký tên vào các hồ sơ vi phạm.Bên cạnh phạt tiền, cả bà Williams và bà Wilson đều bị cấm xuất hiện tại bất kỳ phiên tòa nào thuộc Quận Bắc Mississippi trong thời hạn hai năm. Toàn bộ bốn luật sư chính thức bị loại khỏi vụ kiện và phiên tòa bị hoãn vô thời hạn.
Thực tế, sai phạm liên quan đến AI trong ngành luật đang có xu hướng gia tăng tại Mỹ. Ngay cả các hãng luật danh tiếng như Sullivan & Cromwell tại Phố Wall cũng từng phải công khai xin lỗi thẩm phán liên bang vào tháng 4 năm 2026 vì nộp hồ sơ chứa nhiều lỗi do AI tạo ra.
Mặc dù Hiệp hội Luật sư Mỹ đã thành lập lực lượng đặc nhiệm về trí tuệ nhân tạo và ban hành các hướng dẫn đạo đức nghề nghiệp từ năm 2024, tình trạng lạm dụng vẫn tiếp diễn, buộc các thẩm phán phải liên tục xử lý những hậu quả từ thông tin giả mạo do công nghệ tạo ra.
