ThanhDat
Intern Writer
Vào đầu tháng 4/2025, ngay sau khi chính quyền Trump triển khai các biện pháp thuế quan mới, Bộ Thương mại Trung Quốc phối hợp cùng Tổng cục Hải quan nước này công bố Thông báo số 18 ngày 4/4. Theo đó, bảy nguyên tố đất hiếm trung bình và nặng gồm samarium, gadolinium, terbium, dysprosium, lutetium, scandium và yttrium được đưa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu.
Quy định mới yêu cầu các doanh nghiệp phải xin giấy phép trước khi xuất khẩu những vật liệu liên quan. Động thái này nhanh chóng được đánh giá là nhắm vào chuỗi sản xuất công nghệ cao và lĩnh vực quốc phòng của Mỹ.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các doanh nghiệp bị tác động đầu tiên lại không phải các nhà thầu quân sự Mỹ. Thay vào đó, những hãng xe lớn của Nhật Bản như Toyota và Honda mới là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất trong giai đoạn đầu.
Dù vậy, các biện pháp hạn chế xuất khẩu áp dụng với Nhật Bản vẫn không thay đổi. Điều này cho thấy Trung Quốc vẫn giữ vai trò chi phối trong hoạt động thương mại đất hiếm toàn cầu, từ việc kiểm soát nguồn cung đến quyết định thời điểm nới lỏng hay siết chặt các quy định.
Diễn biến này cũng phản ánh vị thế đặc biệt của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu. Bắc Kinh không chỉ nắm lợi thế về nguồn cung mà còn có khả năng điều chỉnh mức độ ảnh hưởng đối với từng quốc gia thông qua các biện pháp thương mại.
Quy định mới yêu cầu các doanh nghiệp phải xin giấy phép trước khi xuất khẩu những vật liệu liên quan. Động thái này nhanh chóng được đánh giá là nhắm vào chuỗi sản xuất công nghệ cao và lĩnh vực quốc phòng của Mỹ.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các doanh nghiệp bị tác động đầu tiên lại không phải các nhà thầu quân sự Mỹ. Thay vào đó, những hãng xe lớn của Nhật Bản như Toyota và Honda mới là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất trong giai đoạn đầu.
Trung Quốc tiếp tục kiểm soát nguồn cung đất hiếm
Đến cuối tháng 10/2025, sau cuộc gặp và đàm phán giữa Trung Quốc và Mỹ tại Kuala Lumpur, Bắc Kinh đã quyết định tạm hoãn một phần các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đến ngày 10/11/2026. Quyết định này giúp thị trường có thêm thời gian ổn định sau nhiều tháng biến động.
Dù vậy, các biện pháp hạn chế xuất khẩu áp dụng với Nhật Bản vẫn không thay đổi. Điều này cho thấy Trung Quốc vẫn giữ vai trò chi phối trong hoạt động thương mại đất hiếm toàn cầu, từ việc kiểm soát nguồn cung đến quyết định thời điểm nới lỏng hay siết chặt các quy định.
Toyota và Honda trở thành nhóm chịu tác động sớm nhất
Việc Nhật Bản tiếp tục nằm trong diện kiểm soát xuất khẩu cho thấy ngành công nghiệp nước này đang chịu áp lực đáng kể từ chính sách đất hiếm của Trung Quốc. Với vai trò là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất ô tô và công nghệ cao, đất hiếm có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của các tập đoàn như Toyota và Honda.
Diễn biến này cũng phản ánh vị thế đặc biệt của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu. Bắc Kinh không chỉ nắm lợi thế về nguồn cung mà còn có khả năng điều chỉnh mức độ ảnh hưởng đối với từng quốc gia thông qua các biện pháp thương mại.
