Minh Nguyệt
Intern Writer
Mỗi ngày, chúng ta dành bao nhiêu thời gian sau tay lái? Theo Bộ Giao thông Vận tải Mỹ, trung bình một người Mỹ dành gần một giờ đồng hồ sau vô lăng. Dù bạn yêu thích việc lái xe hay chỉ xem đó là phương tiện di chuyển, thì rõ ràng chúng ta đều dành rất nhiều thời gian cho nó.
Chính vì vậy, việc chúng ta vô tình tin vào một vài lầm tưởng về chiếc xe của mình là điều hoàn toàn dễ hiểu. Con người ai cũng có lúc tin vào những điều không đúng sự thật, nhưng một số niềm tin sai lầm này lại khiến chúng ta lãng phí tiền bạc hoặc thậm chí là bực bội với những người đang làm điều đúng đắn. Vậy thì, hãy cùng mình khám phá một vài lầm tưởng phổ biến khi lái xe và lý do tại sao các nghiên cứu lại chỉ ra rằng chúng không hề đúng.
Nhiều người trong chúng ta tin rằng đổ xăng cao cấp sẽ giúp xe chạy bốc hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn hay thậm chí là giảm khí thải. Nhưng liệu điều này có đúng không? Thực tế, trừ xe chạy dầu diesel, ở các trạm xăng thường có ba loại chính: xăng thường (regular), xăng trung cấp (plus) và xăng cao cấp (premium). Phần lớn các phương tiện cá nhân được thiết kế để chạy tốt nhất với xăng thường. Chỉ những chiếc xe thể thao hay một số dòng xe sang mới thực sự cần đến loại xăng có chỉ số octan cao hơn.
Nghiên cứu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) vào năm 2016 đã thử nghiệm các loại nhiên liệu khác nhau trên những chiếc xe giống hệt nhau. Kết quả cho thấy không có sự gia tăng đáng kể nào về mã lực hay mức tiêu thụ nhiên liệu, cũng như không có thay đổi về lượng khí thải. Điểm khác biệt duy nhất chính là giá tiền mà chúng ta phải trả. Một báo cáo năm 2003 của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (US Federal Trade Commission) cũng khẳng định rõ ràng: "Trong hầu hết các trường hợp, việc sử dụng xăng có chỉ số octan cao hơn mức khuyến nghị trong sách hướng dẫn sử dụng xe hoàn toàn không mang lại lợi ích nào." Vậy làm sao để biết xe mình cần loại xăng nào? Rất đơn giản, bạn chỉ cần nhìn vào miếng dán trên nắp bình xăng hoặc kiểm tra sách hướng dẫn sử dụng xe. Nếu không phải là xe thể thao hay xe sang, cứ yên tâm dùng xăng thường thôi, các bạn nhé!
Khi thấy biển báo sắp đóng làn đường phía trước, phản ứng tự nhiên của nhiều người là cố gắng nhập làn càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, chính hành động này lại là nguyên nhân khiến giao thông ùn tắc hơn. Bộ Giao thông Vận tải Minnesota từng chỉ ra rằng, khi tài xế vội vàng chuyển làn, họ thường giảm tốc độ đột ngột, gây ra tình trạng chuyển làn nguy hiểm, tai nạn và thậm chí là cả "road rage" (cáu giận khi lái xe).
Các nghiên cứu đã chứng minh điều ngược lại. Một nghiên cứu năm 1999 từ Đại học Nebraska cho thấy giao thông sẽ di chuyển nhanh hơn nếu mọi người giữ nguyên làn đường của mình cho đến điểm nhập làn cuối cùng, sau đó lần lượt nhập vào như một chiếc khóa kéo (zipper merge). Nghiên cứu năm 2018 của Đại học bang North Carolina cũng khẳng định lợi ích an toàn của phương pháp nhập làn khóa kéo này. Tài xế nhập làn ở khoảng cách an toàn hơn đáng kể, và phương pháp này còn an toàn hơn cho cả công nhân xây dựng. Gần đây nhất, một báo cáo năm 2024 từ Đại học bang Iowa đã phân tích các công trường ở Michigan và Missouri, nơi có biển báo hướng dẫn tài xế giữ làn cho đến điểm nhập làn. Họ nhận thấy lưu lượng giao thông tại các điểm này đã tăng lên đáng kể. Vấn đề là không phải ai cũng biết về lợi ích của việc nhập làn khóa kéo. Nhiều tài xế thường tỏ ra khó chịu, thậm chí là cắt đầu xe của những người nhập làn muộn. Nhưng thực tế, nếu tất cả chúng ta đều tuân thủ, mọi người sẽ về nhà nhanh hơn.
Có một thời, việc lái xe số sàn được xem là tiết kiệm nhiên liệu hơn hẳn xe số tự động. Điều này từng đúng, và có thể vẫn đúng với một số mẫu xe cụ thể hoặc với những tài xế cực kỳ lành nghề. Tuy nhiên, với công nghệ hiện đại, lợi thế về tiết kiệm nhiên liệu của xe số sàn gần như không còn nữa. Bộ Năng lượng Mỹ (DoE) đã khẳng định rằng những tiến bộ trong hộp số tự động đã cải thiện hiệu quả đến mức phiên bản số tự động của một chiếc xe thường có mức tiêu thụ nhiên liệu tương đương hoặc thậm chí tốt hơn phiên bản số sàn.
Nếu các bạn tò mò, có thể truy cập FuelEconomy.gov – một trang web do Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và DoE điều hành. Tại đây, chúng ta có thể so sánh trực tiếp mức tiêu thụ nhiên liệu (MPG) của các phiên bản số sàn và số tự động của cùng một mẫu xe. Dù vậy, xe số sàn đang ngày càng trở nên hiếm hoi ở Mỹ, khiến cho cuộc tranh luận này có lẽ chỉ còn mang tính học thuật. Và tất nhiên, chúng ta còn chưa kể đến sự chuyển dịch mạnh mẽ sang xe điện nữa.
Chính vì vậy, việc chúng ta vô tình tin vào một vài lầm tưởng về chiếc xe của mình là điều hoàn toàn dễ hiểu. Con người ai cũng có lúc tin vào những điều không đúng sự thật, nhưng một số niềm tin sai lầm này lại khiến chúng ta lãng phí tiền bạc hoặc thậm chí là bực bội với những người đang làm điều đúng đắn. Vậy thì, hãy cùng mình khám phá một vài lầm tưởng phổ biến khi lái xe và lý do tại sao các nghiên cứu lại chỉ ra rằng chúng không hề đúng.
Nhiều người trong chúng ta tin rằng đổ xăng cao cấp sẽ giúp xe chạy bốc hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn hay thậm chí là giảm khí thải. Nhưng liệu điều này có đúng không? Thực tế, trừ xe chạy dầu diesel, ở các trạm xăng thường có ba loại chính: xăng thường (regular), xăng trung cấp (plus) và xăng cao cấp (premium). Phần lớn các phương tiện cá nhân được thiết kế để chạy tốt nhất với xăng thường. Chỉ những chiếc xe thể thao hay một số dòng xe sang mới thực sự cần đến loại xăng có chỉ số octan cao hơn.
Nghiên cứu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) vào năm 2016 đã thử nghiệm các loại nhiên liệu khác nhau trên những chiếc xe giống hệt nhau. Kết quả cho thấy không có sự gia tăng đáng kể nào về mã lực hay mức tiêu thụ nhiên liệu, cũng như không có thay đổi về lượng khí thải. Điểm khác biệt duy nhất chính là giá tiền mà chúng ta phải trả. Một báo cáo năm 2003 của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (US Federal Trade Commission) cũng khẳng định rõ ràng: "Trong hầu hết các trường hợp, việc sử dụng xăng có chỉ số octan cao hơn mức khuyến nghị trong sách hướng dẫn sử dụng xe hoàn toàn không mang lại lợi ích nào." Vậy làm sao để biết xe mình cần loại xăng nào? Rất đơn giản, bạn chỉ cần nhìn vào miếng dán trên nắp bình xăng hoặc kiểm tra sách hướng dẫn sử dụng xe. Nếu không phải là xe thể thao hay xe sang, cứ yên tâm dùng xăng thường thôi, các bạn nhé!
Khi thấy biển báo sắp đóng làn đường phía trước, phản ứng tự nhiên của nhiều người là cố gắng nhập làn càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, chính hành động này lại là nguyên nhân khiến giao thông ùn tắc hơn. Bộ Giao thông Vận tải Minnesota từng chỉ ra rằng, khi tài xế vội vàng chuyển làn, họ thường giảm tốc độ đột ngột, gây ra tình trạng chuyển làn nguy hiểm, tai nạn và thậm chí là cả "road rage" (cáu giận khi lái xe).
Các nghiên cứu đã chứng minh điều ngược lại. Một nghiên cứu năm 1999 từ Đại học Nebraska cho thấy giao thông sẽ di chuyển nhanh hơn nếu mọi người giữ nguyên làn đường của mình cho đến điểm nhập làn cuối cùng, sau đó lần lượt nhập vào như một chiếc khóa kéo (zipper merge). Nghiên cứu năm 2018 của Đại học bang North Carolina cũng khẳng định lợi ích an toàn của phương pháp nhập làn khóa kéo này. Tài xế nhập làn ở khoảng cách an toàn hơn đáng kể, và phương pháp này còn an toàn hơn cho cả công nhân xây dựng. Gần đây nhất, một báo cáo năm 2024 từ Đại học bang Iowa đã phân tích các công trường ở Michigan và Missouri, nơi có biển báo hướng dẫn tài xế giữ làn cho đến điểm nhập làn. Họ nhận thấy lưu lượng giao thông tại các điểm này đã tăng lên đáng kể. Vấn đề là không phải ai cũng biết về lợi ích của việc nhập làn khóa kéo. Nhiều tài xế thường tỏ ra khó chịu, thậm chí là cắt đầu xe của những người nhập làn muộn. Nhưng thực tế, nếu tất cả chúng ta đều tuân thủ, mọi người sẽ về nhà nhanh hơn.
Có một thời, việc lái xe số sàn được xem là tiết kiệm nhiên liệu hơn hẳn xe số tự động. Điều này từng đúng, và có thể vẫn đúng với một số mẫu xe cụ thể hoặc với những tài xế cực kỳ lành nghề. Tuy nhiên, với công nghệ hiện đại, lợi thế về tiết kiệm nhiên liệu của xe số sàn gần như không còn nữa. Bộ Năng lượng Mỹ (DoE) đã khẳng định rằng những tiến bộ trong hộp số tự động đã cải thiện hiệu quả đến mức phiên bản số tự động của một chiếc xe thường có mức tiêu thụ nhiên liệu tương đương hoặc thậm chí tốt hơn phiên bản số sàn.
Nếu các bạn tò mò, có thể truy cập FuelEconomy.gov – một trang web do Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và DoE điều hành. Tại đây, chúng ta có thể so sánh trực tiếp mức tiêu thụ nhiên liệu (MPG) của các phiên bản số sàn và số tự động của cùng một mẫu xe. Dù vậy, xe số sàn đang ngày càng trở nên hiếm hoi ở Mỹ, khiến cho cuộc tranh luận này có lẽ chỉ còn mang tính học thuật. Và tất nhiên, chúng ta còn chưa kể đến sự chuyển dịch mạnh mẽ sang xe điện nữa.
