ThanhDat
Intern Writer
Theo truyền thông nhà nước Iran, từ tối 16/7 đến rạng sáng 17/7, quân đội Mỹ mở thêm một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào nhiều khu vực tại Iran, khiến 5 cây cầu bị đánh trúng, gây nhiều thương vong. Cùng thời điểm, Bahrain phát còi báo động không kích lần thứ hai, trong khi nhiều tiếng nổ tiếp tục vang lên tại Doha (Qatar). Chính phủ Qatar cũng hai lần phát cảnh báo không kích đến điện thoại di động của người dân trong ngày. Tại Kuwait, quân đội tuyên bố hệ thống phòng không đang đánh chặn các mối đe dọa từ tên lửa và máy bay không người lái.
Đáp trả, quân đội Iran cho biết đã triển khai giai đoạn 11 của Chiến dịch Tia Chớp, sử dụng máy bay không người lái tấn công các mục tiêu tại căn cứ không quân Sheikh Issa của Mỹ ở Bahrain. Theo tuyên bố của Tehran, mục tiêu bao gồm khu vực bố trí trực thăng và máy bay trinh sát P-8 của Mỹ. Iran khẳng định đây là phản ứng trước các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào cơ sở hạ tầng đô thị khiến dân thường thương vong.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã hoàn tất đợt tấn công mới kéo dài gần 8 giờ, đánh dấu đêm thứ sáu liên tiếp Washington tiến hành không kích nhằm vào Iran. Mỹ cho biết đã huy động máy bay chiến đấu, máy bay không người lái trinh sát và tàu chiến để tấn công hàng chục mục tiêu quân sự, bao gồm các vị trí phòng không, cơ sở hậu cần, hệ thống giám sát ven biển và lực lượng hải quân của Iran.
Washington tuyên bố mục tiêu là làm suy yếu năng lực quân sự của Iran và đáp trả các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại. Hiện hơn 50.000 binh sĩ Mỹ vẫn đang được triển khai tại Trung Đông và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Theo các nguồn tin từ Iran, nhiều vụ nổ đã xảy ra tại đảo Qeshm, tỉnh Hormozgan, hai cây cầu ở cảng Hamir, cầu nối Bandar Abbas với Shiraz, tỉnh Bushehr, các thành phố Ahvaz và Khamidhie thuộc tỉnh Khuzestan, cùng khu vực gần sân bay tại tỉnh Sistan-Baluchistan.
Trong khi đó, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Iran vẫn đang tích cực liên lạc với Mỹ và hy vọng đạt được một thỏa thuận. Bà cũng cáo buộc Iran vi phạm các cam kết khi tấn công tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, khiến Mỹ buộc phải hành động.
Tuy nhiên, báo cáo cho biết ông Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Dù nhiều lần khẳng định ưu tiên giải pháp ngoại giao, việc Iran không đáp ứng các yêu cầu của Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân được cho là đã khiến Nhà Trắng nghiêng về phương án gia tăng sức ép quân sự.
Các quan chức Mỹ cũng cho biết Washington vẫn thận trọng với khả năng triển khai lực lượng bộ binh do lo ngại bị cuốn vào một cuộc chiến quy mô lớn tại Trung Đông. Theo Wall Street Journal, việc liên tục phát tín hiệu sẵn sàng leo thang chủ yếu nhằm gây áp lực để Tehran quay lại bàn đàm phán.
Đảo Kharg được xem là mục tiêu chiến lược vì trước xung đột, khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đều đi qua khu vực này.
Theo NBC News, một đánh giá nội bộ của Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy tổng chi phí thực tế cho chiến dịch quân sự chống Iran có thể lên tới 100 tỷ USD (khoảng 2,6 triệu tỷ VNĐ), cao hơn nhiều so với mức khoảng 30 tỷ USD (khoảng 780.000 tỷ VNĐ) từng được công bố. Báo cáo cho rằng mức chênh lệch xuất phát từ các chi phí hoạt động chưa được công khai, tổn thất máy bay chiến đấu hiện đại và thiệt hại tại các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông. Thượng nghị sĩ Angus King cũng bày tỏ lo ngại khi người dân chưa được biết đầy đủ chi phí thực sự của cuộc chiến.
Nếu Iran tiếp tục duy trì việc đóng eo biển Hormuz, đồng thời Houthi phong tỏa Bab el-Mandeb, hai tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất Trung Đông có nguy cơ bị gián đoạn cùng lúc. Theo nguồn tin từ Qatar, khoảng 11% thương mại hàng hải toàn cầu đi qua Bab el-Mandeb.
Sau khi eo biển Hormuz bị ảnh hưởng bởi xung đột, Saudi Arabia đã tăng cường xuất khẩu dầu qua cảng Yanbu bằng hệ thống đường ống Đông - Tây có công suất tối đa 7 triệu thùng/ngày, trong đó khoảng 5 triệu thùng được xuất khẩu. Tuy nhiên, giới năng lượng lo ngại cảng Yanbu có thể trở thành mục tiêu của lực lượng Houthi, đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Dữ liệu của Kepler cho thấy ngày 16/7 chỉ có 13 tàu đi qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 10% so với mức trung bình trước xung đột.
Theo bình luận viên Su Xiaohui của CCTV, tình hình hiện nay không có lợi cho cả Mỹ và Iran, vì cả hai đều phải gánh chịu tổn thất nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài. Ông nhận định Iran đang nắm lợi thế nhất định nhờ các đòn đáp trả liên tiếp, trong khi Mỹ có thể phải đưa ra một số nhượng bộ trong ngắn hạn khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đến gần.
Ông cũng cho rằng việc Washington liên tục thảo luận khả năng leo thang quân sự vừa là biện pháp gây sức ép để thúc đẩy đàm phán, vừa là cách phá vỡ thế bế tắc hiện nay. Tuy nhiên, Mỹ vẫn phải cân nhắc nguy cơ giá dầu tăng mạnh nếu Iran mở rộng các đòn trả đũa, đồng thời tiếp tục tránh khả năng đưa quân bộ tham chiến để không sa lầy vào một cuộc xung đột quy mô lớn.
Đáp trả, quân đội Iran cho biết đã triển khai giai đoạn 11 của Chiến dịch Tia Chớp, sử dụng máy bay không người lái tấn công các mục tiêu tại căn cứ không quân Sheikh Issa của Mỹ ở Bahrain. Theo tuyên bố của Tehran, mục tiêu bao gồm khu vực bố trí trực thăng và máy bay trinh sát P-8 của Mỹ. Iran khẳng định đây là phản ứng trước các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào cơ sở hạ tầng đô thị khiến dân thường thương vong.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã hoàn tất đợt tấn công mới kéo dài gần 8 giờ, đánh dấu đêm thứ sáu liên tiếp Washington tiến hành không kích nhằm vào Iran. Mỹ cho biết đã huy động máy bay chiến đấu, máy bay không người lái trinh sát và tàu chiến để tấn công hàng chục mục tiêu quân sự, bao gồm các vị trí phòng không, cơ sở hậu cần, hệ thống giám sát ven biển và lực lượng hải quân của Iran.
Washington tuyên bố mục tiêu là làm suy yếu năng lực quân sự của Iran và đáp trả các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại. Hiện hơn 50.000 binh sĩ Mỹ vẫn đang được triển khai tại Trung Đông và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Theo các nguồn tin từ Iran, nhiều vụ nổ đã xảy ra tại đảo Qeshm, tỉnh Hormozgan, hai cây cầu ở cảng Hamir, cầu nối Bandar Abbas với Shiraz, tỉnh Bushehr, các thành phố Ahvaz và Khamidhie thuộc tỉnh Khuzestan, cùng khu vực gần sân bay tại tỉnh Sistan-Baluchistan.
Trong khi đó, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Iran vẫn đang tích cực liên lạc với Mỹ và hy vọng đạt được một thỏa thuận. Bà cũng cáo buộc Iran vi phạm các cam kết khi tấn công tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, khiến Mỹ buộc phải hành động.
Mỹ tính mở rộng chiến dịch quân sự để gây sức ép lên Iran
Theo Wall Street Journal, Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần họp với các cố vấn an ninh để thảo luận phương án mở rộng chiến dịch quân sự nhằm buộc Iran chấp nhận các yêu cầu của Washington. Các kịch bản được cân nhắc gồm kiểm soát đảo Kharg, mở rộng không kích vào nhiều mục tiêu quân sự và năng lượng, cũng như tấn công các hệ thống đường hầm chiến lược của Iran.
Tuy nhiên, báo cáo cho biết ông Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Dù nhiều lần khẳng định ưu tiên giải pháp ngoại giao, việc Iran không đáp ứng các yêu cầu của Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân được cho là đã khiến Nhà Trắng nghiêng về phương án gia tăng sức ép quân sự.
Các quan chức Mỹ cũng cho biết Washington vẫn thận trọng với khả năng triển khai lực lượng bộ binh do lo ngại bị cuốn vào một cuộc chiến quy mô lớn tại Trung Đông. Theo Wall Street Journal, việc liên tục phát tín hiệu sẵn sàng leo thang chủ yếu nhằm gây áp lực để Tehran quay lại bàn đàm phán.
Đảo Kharg được xem là mục tiêu chiến lược vì trước xung đột, khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đều đi qua khu vực này.
Theo NBC News, một đánh giá nội bộ của Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy tổng chi phí thực tế cho chiến dịch quân sự chống Iran có thể lên tới 100 tỷ USD (khoảng 2,6 triệu tỷ VNĐ), cao hơn nhiều so với mức khoảng 30 tỷ USD (khoảng 780.000 tỷ VNĐ) từng được công bố. Báo cáo cho rằng mức chênh lệch xuất phát từ các chi phí hoạt động chưa được công khai, tổn thất máy bay chiến đấu hiện đại và thiệt hại tại các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông. Thượng nghị sĩ Angus King cũng bày tỏ lo ngại khi người dân chưa được biết đầy đủ chi phí thực sự của cuộc chiến.
Nguy cơ phong tỏa Hormuz và Bab el-Mandeb đẩy căng thẳng lên mức mới
Reuters dẫn ba nguồn tin cho biết Iran đã yêu cầu lực lượng Houthi tại Yemen chuẩn bị phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb nếu Mỹ tiếp tục tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran. Theo các nguồn tin, Houthi đã triển khai tên lửa và máy bay không người lái quanh khu vực cửa ngõ Biển Đỏ và đang chờ lệnh hành động, dù cả Tehran và Houthi chưa xác nhận thông tin này.
Nếu Iran tiếp tục duy trì việc đóng eo biển Hormuz, đồng thời Houthi phong tỏa Bab el-Mandeb, hai tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất Trung Đông có nguy cơ bị gián đoạn cùng lúc. Theo nguồn tin từ Qatar, khoảng 11% thương mại hàng hải toàn cầu đi qua Bab el-Mandeb.
Sau khi eo biển Hormuz bị ảnh hưởng bởi xung đột, Saudi Arabia đã tăng cường xuất khẩu dầu qua cảng Yanbu bằng hệ thống đường ống Đông - Tây có công suất tối đa 7 triệu thùng/ngày, trong đó khoảng 5 triệu thùng được xuất khẩu. Tuy nhiên, giới năng lượng lo ngại cảng Yanbu có thể trở thành mục tiêu của lực lượng Houthi, đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Dữ liệu của Kepler cho thấy ngày 16/7 chỉ có 13 tàu đi qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 10% so với mức trung bình trước xung đột.
Theo bình luận viên Su Xiaohui của CCTV, tình hình hiện nay không có lợi cho cả Mỹ và Iran, vì cả hai đều phải gánh chịu tổn thất nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài. Ông nhận định Iran đang nắm lợi thế nhất định nhờ các đòn đáp trả liên tiếp, trong khi Mỹ có thể phải đưa ra một số nhượng bộ trong ngắn hạn khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đến gần.
Ông cũng cho rằng việc Washington liên tục thảo luận khả năng leo thang quân sự vừa là biện pháp gây sức ép để thúc đẩy đàm phán, vừa là cách phá vỡ thế bế tắc hiện nay. Tuy nhiên, Mỹ vẫn phải cân nhắc nguy cơ giá dầu tăng mạnh nếu Iran mở rộng các đòn trả đũa, đồng thời tiếp tục tránh khả năng đưa quân bộ tham chiến để không sa lầy vào một cuộc xung đột quy mô lớn.
