Lầu Năm Góc thừa nhận dùng AI Grok của Elon Musk nã 2.000 tên lửa vào Iran

[Mẫn Nhi]

Một hồ sơ tuyên thệ gửi tòa án của quan chức quốc phòng cấp cao Mỹ vừa hé lộ sự thật chấn động: Chính quyền Donald Trump đã sử dụng mô hình trí tuệ nhân tạo Grok của Elon Musk để hỗ trợ đợt oanh tạc quy mô lớn nhắm vào Iran.

Tiết lộ này xuất hiện khi Lầu Năm Góc tìm cách can thiệp pháp lý nhằm bảo vệ xAI – công ty AI của Elon Musk – trước một vụ kiện môi trường. Đây là lần đầu tiên giới chức Mỹ công khai thừa nhận việc đưa chatbot thương mại của Musk vào các hoạt động tác chiến thực tế ở Trung Đông.

Hiệu suất tác chiến thực địa​

Theo Cameron Stanley, Giám đốc Kỹ thuật số và Trí tuệ Nhân tạo của Lầu Năm Góc, mô hình 'Grok Gov' của xAI là một trong bốn hệ thống AI duy nhất hiện nay đủ điều kiện hỗ trợ các ứng dụng an ninh quốc gia. Nó cũng nằm trong số ba công cụ được trang bị để xử lý các hoạt động tối mật của quân đội Mỹ.

Tài liệu tòa án chỉ ra chatbot này đã hỗ trợ lực lượng quân sự phóng hơn 2.000 quả đạn vào 2.000 mục tiêu riêng biệt chỉ trong vòng 96 giờ. Phía quốc phòng Mỹ nhấn mạnh việc duy trì hoạt động liên tục của Grok là vấn đề an ninh quốc gia sống còn, bởi bất kỳ sự gián đoạn nào cũng sẽ làm tê liệt khả năng nâng cấp và triển khai công nghệ của họ.

Góc tối từ các đợt không kích​

Sự thừa nhận của Lầu Năm Góc diễn ra đúng thời điểm các chiến dịch không kích do Mỹ dẫn đầu đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội vì gây tổn thất lớn cho dân thường. Điển hình là vụ tấn công vào một trường nữ sinh tại thành phố Minab của Iran, cướp đi sinh mạng của ít nhất 175 người, phần lớn là trẻ em.

Đây được coi là thảm kịch thương vong dân sự nghiêm trọng nhất kể từ khi liên quân Mỹ - Israel phát động chiến dịch quân sự tại đây từ tháng Hai. Các nhà phân tích độc lập nghi ngờ sai sót trong việc cập nhật bản đồ thực địa kết hợp với thuật toán định vị mục tiêu bằng AI là nguyên nhân dẫn đến sai lầm chết người này.

Để vạch ra danh sách mục tiêu cho chiến dịch mang tên 'Operation Epic Fury', quân đội Mỹ đã vận hành Hệ thống Thông minh Maven thuộc Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia. Maven thu thập và tổng hợp dữ liệu trực quan để hỗ trợ người chỉ huy. Dù Grok không trực tiếp ra lệnh khai hỏa, mô hình này hoạt động sâu trong hệ sinh thái Maven để phân tích và khoanh vùng các điểm nghi vấn cho tình báo quân sự.

Nguồn cơn từ vụ kiện môi trường​

Sự thật về vai trò của Grok trong chiến tranh chỉ phát lộ khi chính quyền Trump nỗ lực bác bỏ đơn kiện từ Hiệp hội Quốc gia vì sự Tiến bộ của Người da màu (NAACP). NAACP cáo buộc xAI vi phạm Đạo luật Không khí Sạch khi tự ý vận hành ít nhất 57 tuabin khí đốt không phép để chạy trung tâm dữ liệu siêu máy tính Colossus 2 tại Mississippi.

Để bào chữa cho đối tác, Lầu Năm Góc lập luận rằng các trung tâm dữ liệu này là nguồn cung cấp năng lượng dự phòng chiến lược trong các kịch bản xung đột vũ trang khẩn cấp. Bộ Tư pháp Mỹ cũng lên tiếng cảnh báo rằng bất kỳ quyết định hạn chế hoạt động nào nhắm vào xAI đều sẽ trực tiếp làm suy yếu lợi thế công nghệ quân sự của quốc gia.

Ranh giới kiểm soát thuật toán​

Trước mối nguy từ việc trao quyền sinh sát cho thuật toán, một số nghị sĩ đảng Dân chủ đang ráo riết thúc đẩy dự luật kiểm soát AI quân sự. Dự luật do Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand đệ trình yêu cầu con người phải giữ quyền quyết định tối cao trong các mệnh lệnh chiến đấu, đồng thời cấm tuyệt đối việc dùng AI trong kiểm soát vũ khí hạt nhân, giám sát nội địa hoặc vũ khí tự động.

Cùng lúc đó, Lầu Năm Góc đang căng thẳng với Anthropic. Hãng công nghệ này đã từ chối cấp phép mô hình Claude cho quân đội do chính quyền không cam kết loại bỏ mục đích giám sát nội địa và điều khiển drone tự động. Động thái cứng rắn này khiến Anthropic bị Bộ Quốc phòng Mỹ đưa vào danh sách đen các mối đe dọa chuỗi cung ứng, đe dọa triệt tiêu mọi hợp đồng quốc phòng tương lai của hãng.