Nhờ Sony và Lenovo, công nghệ VAR tại World Cup 2026 sẽ nhanh hơn đáng kể

[Mẫn Nhi]

Tập đoàn Sony đã tiến hành nâng cấp công nghệ hỗ trợ trọng tài bóng đá tiên tiến nhất ngay trước thềm ngày khởi tranh World Cup. Cải tiến mới hứa hẹn sẽ rút ngắn thời gian chờ đợi kết quả phân tích băng hình vốn thường gây ức chế cho cả cầu thủ lẫn người hâm mộ trên khán đài.

Công nghệ Hawk-Eye, do công ty thành viên Hawk-Eye Innovations phát triển, sử dụng hệ thống nhiều camera gắn phía trên sân vận động để theo dõi sát sao chuyển động của cả bóng và cầu thủ. Tại kỳ World Cup diễn ra ở Canada, Mỹ và Mexico, trí tuệ nhân tạo của hệ thống đã được trang bị thêm tính năng tự động xác định liệu bóng đã hoàn toàn đi hết đường biên hay chưa.

Công nghệ video Hawk-Eye của Sony đã xác định được pha kiến tạo của Kaoru Mitoma trong trận đấu với Tây Ban Nha năm 2022 là hợp lệ

Bài học từ pha kiến tạo sát nút của Mitoma​

Trong bóng đá, trái bóng chỉ được coi là ngoài cuộc khi toàn bộ phần da bóng đã vượt qua vạch vôi, bất kể là trên mặt đất hay ở trên không. Tại kỳ World Cup 2022 ở Qatar, trận thắng lội ngược dòng 2-1 của Nhật Bản trước Tây Ban Nha từng ghi dấu ấn đậm nét của công nghệ video.

Khi đó, tuyển thủ Nhật Bản Kaoru Mitoma đã nỗ lực móc bóng kiến tạo cho Ao Tanaka ghi bàn ngay trước khi trái bóng hoàn toàn trôi qua đường biên ngang. Tình huống diễn ra nhạy cảm đến mức các trọng tài phải tạm dừng trận đấu tới hai phút rưỡi để phân tích trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Các góc quay phát lại thông thường không thể chứng minh rõ ràng tính hợp lệ trong pha chạm bóng của Mitoma. Phải nhờ đến công nghệ phân tích video của Hawk-Eye, bàn thắng mới được công nhận, tạo nên khoảnh khắc được mệnh danh là "1 milimét kỳ diệu của Mitoma".

Các trọng tài video kiểm tra để đưa ra quyết định, tại World Cup được tổ chức ở Qatar năm 2022​

Cơ chế tự động báo biên và việt vị nhanh hơn​

Hệ thống Hawk-Eye phiên bản mới được thiết kế để loại bỏ những phút chờ đợi kéo dài như trận đấu giữa Nhật Bản và Tây Ban Nha năm xưa.

Nếu phát hiện khả năng bóng đã hoàn toàn đi hết biên, hệ thống sẽ lập tức gửi thông báo đến các trọng tài video (VAR). Tổ VAR sau đó chỉ cần kiểm tra nhanh lại video độ phân giải cao để đưa ra phán quyết cuối cùng.

Bên cạnh đó, Hawk-Eye cũng sẽ đánh giá các tình huống việt vị nhanh và chính xác hơn. Công nghệ này sẽ trực tiếp thông báo cho trọng tài chính trên sân ngay khi phát hiện một cầu thủ ở vị trí việt vị tại thời điểm nhận đường chuyền. Trước đây, dữ liệu này chỉ được gửi đến phòng VAR riêng biệt, khiến quá trình trao đổi giữa trọng tài biên và trọng tài chính bị kéo dài.

Sự xuất hiện của công nghệ 3D từ Lenovo​

Song song với giải pháp của Sony, FIFA đã chọn tập đoàn máy tính Lenovo của Trung Quốc làm đối tác công nghệ chính thức cho giải đấu năm nay. Lenovo đảm nhận vai trò tạo ra các mô hình avatar 3D của các tuyển thủ quốc gia để mô phỏng lại các tình huống việt vị.

Những hình ảnh giả lập này không chỉ hỗ trợ tổ trọng tài ra quyết định mà còn được trình chiếu trên màn hình lớn tại sân vận động và phát sóng trực tiếp trên truyền hình cho khán giả theo dõi.

Ngoài ra, Lenovo cũng cung cấp công cụ FIFA AI Pro cho tất cả các đội tuyển tham dự nhằm phân tích thông tin chiến thuật dựa trên hơn 2.000 chỉ số khác nhau, góp phần tạo ra một sân chơi công bằng hơn cho các đội bóng.

Kết luận​

Việc Sony tối ưu hóa Hawk-Eye cùng sự tham gia của Lenovo cho thấy công nghệ đang ngày càng can thiệp sâu hơn vào bóng đá đỉnh cao, không chỉ hướng tới sự chính xác tuyệt đối mà còn tập trung giải quyết bài toán tốc độ trận đấu.