Sasha
Writer
Tờ Wall Street Journal vừa công bố bài viết phản ánh quá trình xây dựng, bảo vệ và sự rạn nứt trong hình ảnh công chúng của tỷ phú Bill Gates trước những bê bối liên quan đến Jeffrey Epstein.
Theo tờ Wall Street Journal, trong nhiều năm, Bill Gates không chỉ là một biểu tượng công nghệ mà còn là hình mẫu của một nhà từ thiện toàn cầu lỗi lạc. Từ một vị CEO mang tiếng là gai góc và độc quyền thời còn điều hành Microsoft, hình ảnh của ông đã được chuyển đổi một cách ngoạn mục thành một nhà hoạt động xã hội thông thái, điềm đạm và dễ mến. Tuy nhiên, những tiết lộ chấn động từ các hồ sơ của Bộ Tư pháp Mỹ liên quan đến mối quan hệ giữa ông và tội phạm tình dục khét tiếng Jeffrey Epstein đang khiến "vỏ bọc" hoàn hảo này rạn nứt nghiêm trọng.
Cỗ máy truyền thông phía sau một "hình tượng hoàn hảo"
Sự chuyển dịch hình ảnh từ một tỷ phú công nghệ độc quyền sang một nhà từ thiện mang hào quang ấm áp không phải là ngẫu nhiên. Đó là kết quả hoạt động bền bỉ của một "cỗ máy" truyền thông gồm hàng chục nhân sự thuộc văn phòng tư nhân Gates Ventures và Quỹ Gates (Gates Foundation).
Đội ngũ này tỉ mỉ đến mức duy trì một ma-nơ-canh có số đo chuẩn của Bill Gates để thử nghiệm trang phục cho từng ngày trong tuần. Nhóm tạo mẫu lưu trữ hàng đống áo len cổ tròn, cổ chữ V màu trung tính, sơ mi và các cặp kính mắt dự phòng nhằm xây dựng một vẻ ngoài bình dị, gần gũi. Mọi trang phục hay phát ngôn trước công chúng đều phải qua các bước phê duyệt nghiêm ngặt từ đội ngũ quản lý cấp cao.
Chiến lược này từng đạt hiệu quả tối đa. Quỹ Gates với quy mô ủy thác lên tới 89 tỷ USD đã dẫn đầu các nỗ lực y tế toàn cầu như chống tỷ lệ tử vong ở trẻ em và bệnh truyền nhiễm. Trong một cuộc khảo sát toàn cầu năm 2019 do YouGov thực hiện, Bill Gates thậm chí vượt qua cả Đạt Lai Lạt Ma và Giáo hoàng Phanxicô để trở thành người đàn ông được ngưỡng mộ nhất thế giới. Thành tựu này từng là niềm tự hào lớn của đội ngũ xây dựng thương hiệu cho ông.
Sự thật từ hồ sơ Bộ Tư pháp và phản ứng từ nội bộ
Mọi nỗ lực tô điểm hình ảnh bắt đầu lung lay dữ dội khi các chi tiết về mối quan hệ giữa Gates và Jeffrey Epstein bị phơi bày. Mặc dù Bill Gates và các cận thần trong nhiều năm liên tục khẳng định mối quan hệ này thuần túy chỉ vì mục đích từ thiện và không có phụ nữ tham gia trong các cuộc gặp, các tài liệu từ Bộ Tư pháp Mỹ lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác.
Một bức ảnh từ hồ sơ của Bộ Tư pháp cho thấy Jeffrey Epstein và Bill Gates gặp gỡ.
Hồ sơ cho thấy Epstein từng tháp tùng và giới thiệu Bill Gates với người đứng đầu Ủy ban Giải Nobel Hòa bình; can thiệp vào các cuộc đàm phán giữa nhân viên của Bill Gates và chính tỷ phú; và Bill Gates thậm chí đã chụp ảnh cùng Epstein và những người phụ nữ xung quanh ông ta. Thêm vào đó, hai cố vấn thân cận của Bill Gates đã trao đổi hàng trăm tin nhắn với Epstein trong nhiều năm cho đến tận khi Epstein chết vào năm 2019.
Sự phẫn nộ và thất vọng lan rộng ngay trong nội bộ Quỹ Gates. Tại một buổi họp toàn thể vào đầu tháng 2, CEO của quỹ – ông Mark Suzman – thừa nhận bản thân cảm thấy "bị bôi bẩn" bởi bất kỳ mối liên hệ nào giữa Epstein và quỹ, đồng thời cho biết mối bê bối này đang khiến sứ mệnh của tổ chức trở nên khó khăn hơn. Nhiều nhân viên đã bật khóc ngay tại khán phòng.
Về phần Bill Gates, trong một cuộc họp nội bộ mang tên “BG Unplugged”, ông đã thừa nhận việc gặp gỡ Epstein là một sai lầm đi ngược lại các giá trị của quỹ. Ông cũng thừa nhận hai mối quan hệ ngoài luồng với các phụ nữ Nga (được nhắc đến trong email của Epstein), dù khẳng định "không làm và không thấy điều gì bất hợp pháp". Tuy nhiên, lời thú nhận này vấp phải sự hoài nghi lớn từ nhân viên, bởi trong các thủ tục ly hôn trước đó với bà Melinda French Gates, các cáo buộc liên quan đến hơn 20 mối quan hệ ngoài luồng của ông đã bị nhắc tới.
Tác động lan rộng: Bị từ chối tại các sự kiện quốc tế
Hệ lụy từ cuộc khủng hoảng danh tiếng này ngay lập tức cô lập Bill Gates khỏi các vòng kết nối đỉnh cao. Tại hội nghị thượng đỉnh về Năng lượng CERAWeek danh giá ở Houston, ban tổ chức sau khi thảo luận với đội ngũ của Bill Gates đã quyết định rằng đây không phải là thời điểm thích hợp để ông lên sân khấu. Ông cũng bị gạt khỏi danh sách tham dự hội nghị thượng đỉnh CEO thường niên của chính Microsoft – tập đoàn do ông đồng sáng lập. Bữa tối truyền thống mà Bill Gates thường tiếp đón các CEO công nghệ tại nhà riêng ở bang Washington cũng bị hủy bỏ sau khi có thông điệp tinh tế từ Microsoft rằng "tốt hơn là không nên tổ chức năm nay".
Tình hình tương tự diễn ra tại Ấn Độ vào giữa tháng 2. Ban đầu, Bill Gates có lịch trình đọc diễn văn khai mạc tại một hội nghị thượng đỉnh về Trí tuệ Nhân tạo (AI) có sự tham gia của nhiều nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo công nghệ. Tuy nhiên, sau khi các quan chức chính phủ Ấn Độ xem xét sự xuất hiện của ông trong hồ sơ Epstein, họ đã nhắn nhủ rằng sự hiện diện của Bill Gates sẽ làm mất đi sự tập trung vào chủ đề AI của hội nghị. Bill Gates bị gạch tên khỏi danh sách khách mời tham dự bữa tối cùng Thủ tướng Narendra Modi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và rốt cuộc phải hủy bỏ bài phát biểu chỉ vài giờ trước khi sự kiện diễn ra dưới danh nghĩa "thỏa thuận chung".
Ngay cả các hoạt động kinh doanh và kêu gọi vốn của Bill Gates cũng gặp lực cản. Quỹ đầu tư khí hậu Breakthrough Energy của ông đang gặp khó khăn trong việc huy động thêm hàng trăm triệu USD cho quỹ mới, khi một số nhà đầu tư bày tỏ lo ngại trực tiếp về mối liên hệ của ông với Epstein.
Hoạt động kiểm soát truyền thông đứng sau các bộ phim tài liệu
Để cứu vãn tình thế, "cỗ máy" Gates Ventures đã tìm cách can thiệp sâu sắc vào các sản phẩm truyền thông, điển hình là các bộ phim tài liệu trên Netflix. Mặc dù các dự án này được giới thiệu tới công chúng là những bộ phim tài liệu độc lập, tài liệu nội bộ chứng minh đội ngũ của Bill Gates đã can thiệp thô bạo vào quá trình sản xuất.
Một cảnh trích từ phim "Inside Bill’s Brain: Decoding Bill Gates" của Netflix.
Vào tháng 1 năm 2024, trước khi loạt phim “What’s Next? The Future with Bill Gates” ra mắt, các giám đốc điều hành của Gates Ventures đã gửi một bản ghi nhớ dài 9 trang cho đơn vị sản xuất Tremolo Productions. Nội dung yêu cầu sửa đổi hàng loạt chi tiết theo ý muốn của vị tỷ phú: từ việc yêu cầu chỉnh sửa "vẻ mặt cau có của Bill ở cảnh kết", cắt bỏ hoàn toàn một số nhân vật xuất hiện, cho đến việc chỉnh sửa đồ họa vì cho rằng định danh của Thượng nghị sĩ Bernie Sanders nằm đè lên vị trí của Bill Gates. Đội ngũ của Bill Gates thậm chí sẵn sàng chi thêm tiền để đoàn làm phim tiếp tục chỉnh sửa theo ý họ. Đáng chú ý, khi dự án hoàn thành, một giám đốc của Gates Ventures bất ngờ xuất hiện ở phần danh đề với vai trò nhà sản xuất, gây nên sự bất bình cho chính ê-kíp làm phim.
Sự quay lưng của những người đồng hành cũ
Sự rạn nứt lớn nhất đối với nỗ lực bảo vệ danh tiếng của Bill Gates có lẽ đến từ sự quay lưng của những người bạn, người đồng hành lâu năm. Warren Buffett – nhà đầu tư huyền thoại 95 tuổi, một trong những chỗ dựa tài chính lớn nhất của Quỹ Gates – đã đưa ra những tuyên bố gây chấn động. Buffett đã rút khỏi vị trí giám sát viên của Quỹ Gates từ năm 2021 sau vụ ly hôn của vợ chồng Gates, và khẳng định sẽ không để lại bất kỳ khoản tiền nào cho quỹ này sau khi ông qua đời.
Trong một cuộc phỏng vấn truyền hình vào cuối tháng 3, Warren Buffett thẳng thắn chia sẻ ông chưa hề nói chuyện lại với Bill Gates kể từ khi hồ sơ Epstein bị rò rỉ. Ông tuyên bố sẽ chờ đợi kết quả điều tra để xem mình sẽ học được thêm những gì từ các hồ sơ này trước khi đưa ra quyết định quyên góp thường niên. Sự lạnh nhạt này thể hiện rõ khi Bill Gates lần đầu tiên sau nhiều năm vắng mặt tại cuộc họp cổ đông thường niên của Berkshire Hathaway. Ngược lại, tại hội nghị thường niên của tổ chức Cam kết Cho đi (Giving Pledge) do Bill Gates tổ chức sau đó tại California, cả hai nhà đồng sáng lập là Warren Buffett và bà Melinda French Gates đều chọn cách vắng mặt.
Lời kết
Vào tháng tới, Bill Gates sẽ phải đối mặt với cuộc điều tra và chất vấn tự nguyện trước Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ về những giao dịch của ông với Jeffrey Epstein. Dù đội ngũ pháp lý của ông đã thành công trong việc hoãn lịch trình vài tuần và đạt thỏa thuận không ghi hình buổi điều trần, áp lực đối với vị tỷ phú vẫn là cực kỳ lớn. Các thành viên ủy ban dự kiến sẽ truy vấn ông về các email nhạy cảm, bao gồm cả những cáo buộc phức tạp liên quan đến đời sống cá nhân.
Dù Quỹ Gates vẫn tiếp tục chi hàng tỷ USD cho các mục tiêu cao đẹp như xóa sổ bệnh sốt rét, bại liệt, uy tín và ánh hào quang được xây dựng tỉ mỉ suốt nhiều thập kỷ của Bill Gates rõ ràng đã không còn nguyên vẹn. Kịch bản về một "nhà hiền triết" điềm đạm đang vấp phải những phép thử khắc nghiệt nhất từ chính những góc tối trong quá khứ bị phơi bày.
Theo tờ Wall Street Journal, trong nhiều năm, Bill Gates không chỉ là một biểu tượng công nghệ mà còn là hình mẫu của một nhà từ thiện toàn cầu lỗi lạc. Từ một vị CEO mang tiếng là gai góc và độc quyền thời còn điều hành Microsoft, hình ảnh của ông đã được chuyển đổi một cách ngoạn mục thành một nhà hoạt động xã hội thông thái, điềm đạm và dễ mến. Tuy nhiên, những tiết lộ chấn động từ các hồ sơ của Bộ Tư pháp Mỹ liên quan đến mối quan hệ giữa ông và tội phạm tình dục khét tiếng Jeffrey Epstein đang khiến "vỏ bọc" hoàn hảo này rạn nứt nghiêm trọng.
Cỗ máy truyền thông phía sau một "hình tượng hoàn hảo"
Sự chuyển dịch hình ảnh từ một tỷ phú công nghệ độc quyền sang một nhà từ thiện mang hào quang ấm áp không phải là ngẫu nhiên. Đó là kết quả hoạt động bền bỉ của một "cỗ máy" truyền thông gồm hàng chục nhân sự thuộc văn phòng tư nhân Gates Ventures và Quỹ Gates (Gates Foundation).
Đội ngũ này tỉ mỉ đến mức duy trì một ma-nơ-canh có số đo chuẩn của Bill Gates để thử nghiệm trang phục cho từng ngày trong tuần. Nhóm tạo mẫu lưu trữ hàng đống áo len cổ tròn, cổ chữ V màu trung tính, sơ mi và các cặp kính mắt dự phòng nhằm xây dựng một vẻ ngoài bình dị, gần gũi. Mọi trang phục hay phát ngôn trước công chúng đều phải qua các bước phê duyệt nghiêm ngặt từ đội ngũ quản lý cấp cao.
Chiến lược này từng đạt hiệu quả tối đa. Quỹ Gates với quy mô ủy thác lên tới 89 tỷ USD đã dẫn đầu các nỗ lực y tế toàn cầu như chống tỷ lệ tử vong ở trẻ em và bệnh truyền nhiễm. Trong một cuộc khảo sát toàn cầu năm 2019 do YouGov thực hiện, Bill Gates thậm chí vượt qua cả Đạt Lai Lạt Ma và Giáo hoàng Phanxicô để trở thành người đàn ông được ngưỡng mộ nhất thế giới. Thành tựu này từng là niềm tự hào lớn của đội ngũ xây dựng thương hiệu cho ông.
Sự thật từ hồ sơ Bộ Tư pháp và phản ứng từ nội bộ
Mọi nỗ lực tô điểm hình ảnh bắt đầu lung lay dữ dội khi các chi tiết về mối quan hệ giữa Gates và Jeffrey Epstein bị phơi bày. Mặc dù Bill Gates và các cận thần trong nhiều năm liên tục khẳng định mối quan hệ này thuần túy chỉ vì mục đích từ thiện và không có phụ nữ tham gia trong các cuộc gặp, các tài liệu từ Bộ Tư pháp Mỹ lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác.
Một bức ảnh từ hồ sơ của Bộ Tư pháp cho thấy Jeffrey Epstein và Bill Gates gặp gỡ.
Hồ sơ cho thấy Epstein từng tháp tùng và giới thiệu Bill Gates với người đứng đầu Ủy ban Giải Nobel Hòa bình; can thiệp vào các cuộc đàm phán giữa nhân viên của Bill Gates và chính tỷ phú; và Bill Gates thậm chí đã chụp ảnh cùng Epstein và những người phụ nữ xung quanh ông ta. Thêm vào đó, hai cố vấn thân cận của Bill Gates đã trao đổi hàng trăm tin nhắn với Epstein trong nhiều năm cho đến tận khi Epstein chết vào năm 2019.
Sự phẫn nộ và thất vọng lan rộng ngay trong nội bộ Quỹ Gates. Tại một buổi họp toàn thể vào đầu tháng 2, CEO của quỹ – ông Mark Suzman – thừa nhận bản thân cảm thấy "bị bôi bẩn" bởi bất kỳ mối liên hệ nào giữa Epstein và quỹ, đồng thời cho biết mối bê bối này đang khiến sứ mệnh của tổ chức trở nên khó khăn hơn. Nhiều nhân viên đã bật khóc ngay tại khán phòng.
Về phần Bill Gates, trong một cuộc họp nội bộ mang tên “BG Unplugged”, ông đã thừa nhận việc gặp gỡ Epstein là một sai lầm đi ngược lại các giá trị của quỹ. Ông cũng thừa nhận hai mối quan hệ ngoài luồng với các phụ nữ Nga (được nhắc đến trong email của Epstein), dù khẳng định "không làm và không thấy điều gì bất hợp pháp". Tuy nhiên, lời thú nhận này vấp phải sự hoài nghi lớn từ nhân viên, bởi trong các thủ tục ly hôn trước đó với bà Melinda French Gates, các cáo buộc liên quan đến hơn 20 mối quan hệ ngoài luồng của ông đã bị nhắc tới.
Tác động lan rộng: Bị từ chối tại các sự kiện quốc tế
Hệ lụy từ cuộc khủng hoảng danh tiếng này ngay lập tức cô lập Bill Gates khỏi các vòng kết nối đỉnh cao. Tại hội nghị thượng đỉnh về Năng lượng CERAWeek danh giá ở Houston, ban tổ chức sau khi thảo luận với đội ngũ của Bill Gates đã quyết định rằng đây không phải là thời điểm thích hợp để ông lên sân khấu. Ông cũng bị gạt khỏi danh sách tham dự hội nghị thượng đỉnh CEO thường niên của chính Microsoft – tập đoàn do ông đồng sáng lập. Bữa tối truyền thống mà Bill Gates thường tiếp đón các CEO công nghệ tại nhà riêng ở bang Washington cũng bị hủy bỏ sau khi có thông điệp tinh tế từ Microsoft rằng "tốt hơn là không nên tổ chức năm nay".
Tình hình tương tự diễn ra tại Ấn Độ vào giữa tháng 2. Ban đầu, Bill Gates có lịch trình đọc diễn văn khai mạc tại một hội nghị thượng đỉnh về Trí tuệ Nhân tạo (AI) có sự tham gia của nhiều nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo công nghệ. Tuy nhiên, sau khi các quan chức chính phủ Ấn Độ xem xét sự xuất hiện của ông trong hồ sơ Epstein, họ đã nhắn nhủ rằng sự hiện diện của Bill Gates sẽ làm mất đi sự tập trung vào chủ đề AI của hội nghị. Bill Gates bị gạch tên khỏi danh sách khách mời tham dự bữa tối cùng Thủ tướng Narendra Modi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và rốt cuộc phải hủy bỏ bài phát biểu chỉ vài giờ trước khi sự kiện diễn ra dưới danh nghĩa "thỏa thuận chung".
Ngay cả các hoạt động kinh doanh và kêu gọi vốn của Bill Gates cũng gặp lực cản. Quỹ đầu tư khí hậu Breakthrough Energy của ông đang gặp khó khăn trong việc huy động thêm hàng trăm triệu USD cho quỹ mới, khi một số nhà đầu tư bày tỏ lo ngại trực tiếp về mối liên hệ của ông với Epstein.
Hoạt động kiểm soát truyền thông đứng sau các bộ phim tài liệu
Để cứu vãn tình thế, "cỗ máy" Gates Ventures đã tìm cách can thiệp sâu sắc vào các sản phẩm truyền thông, điển hình là các bộ phim tài liệu trên Netflix. Mặc dù các dự án này được giới thiệu tới công chúng là những bộ phim tài liệu độc lập, tài liệu nội bộ chứng minh đội ngũ của Bill Gates đã can thiệp thô bạo vào quá trình sản xuất.
Một cảnh trích từ phim "Inside Bill’s Brain: Decoding Bill Gates" của Netflix.
Vào tháng 1 năm 2024, trước khi loạt phim “What’s Next? The Future with Bill Gates” ra mắt, các giám đốc điều hành của Gates Ventures đã gửi một bản ghi nhớ dài 9 trang cho đơn vị sản xuất Tremolo Productions. Nội dung yêu cầu sửa đổi hàng loạt chi tiết theo ý muốn của vị tỷ phú: từ việc yêu cầu chỉnh sửa "vẻ mặt cau có của Bill ở cảnh kết", cắt bỏ hoàn toàn một số nhân vật xuất hiện, cho đến việc chỉnh sửa đồ họa vì cho rằng định danh của Thượng nghị sĩ Bernie Sanders nằm đè lên vị trí của Bill Gates. Đội ngũ của Bill Gates thậm chí sẵn sàng chi thêm tiền để đoàn làm phim tiếp tục chỉnh sửa theo ý họ. Đáng chú ý, khi dự án hoàn thành, một giám đốc của Gates Ventures bất ngờ xuất hiện ở phần danh đề với vai trò nhà sản xuất, gây nên sự bất bình cho chính ê-kíp làm phim.
Sự quay lưng của những người đồng hành cũ
Sự rạn nứt lớn nhất đối với nỗ lực bảo vệ danh tiếng của Bill Gates có lẽ đến từ sự quay lưng của những người bạn, người đồng hành lâu năm. Warren Buffett – nhà đầu tư huyền thoại 95 tuổi, một trong những chỗ dựa tài chính lớn nhất của Quỹ Gates – đã đưa ra những tuyên bố gây chấn động. Buffett đã rút khỏi vị trí giám sát viên của Quỹ Gates từ năm 2021 sau vụ ly hôn của vợ chồng Gates, và khẳng định sẽ không để lại bất kỳ khoản tiền nào cho quỹ này sau khi ông qua đời.
Trong một cuộc phỏng vấn truyền hình vào cuối tháng 3, Warren Buffett thẳng thắn chia sẻ ông chưa hề nói chuyện lại với Bill Gates kể từ khi hồ sơ Epstein bị rò rỉ. Ông tuyên bố sẽ chờ đợi kết quả điều tra để xem mình sẽ học được thêm những gì từ các hồ sơ này trước khi đưa ra quyết định quyên góp thường niên. Sự lạnh nhạt này thể hiện rõ khi Bill Gates lần đầu tiên sau nhiều năm vắng mặt tại cuộc họp cổ đông thường niên của Berkshire Hathaway. Ngược lại, tại hội nghị thường niên của tổ chức Cam kết Cho đi (Giving Pledge) do Bill Gates tổ chức sau đó tại California, cả hai nhà đồng sáng lập là Warren Buffett và bà Melinda French Gates đều chọn cách vắng mặt.
Lời kết
Vào tháng tới, Bill Gates sẽ phải đối mặt với cuộc điều tra và chất vấn tự nguyện trước Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ về những giao dịch của ông với Jeffrey Epstein. Dù đội ngũ pháp lý của ông đã thành công trong việc hoãn lịch trình vài tuần và đạt thỏa thuận không ghi hình buổi điều trần, áp lực đối với vị tỷ phú vẫn là cực kỳ lớn. Các thành viên ủy ban dự kiến sẽ truy vấn ông về các email nhạy cảm, bao gồm cả những cáo buộc phức tạp liên quan đến đời sống cá nhân.
Dù Quỹ Gates vẫn tiếp tục chi hàng tỷ USD cho các mục tiêu cao đẹp như xóa sổ bệnh sốt rét, bại liệt, uy tín và ánh hào quang được xây dựng tỉ mỉ suốt nhiều thập kỷ của Bill Gates rõ ràng đã không còn nguyên vẹn. Kịch bản về một "nhà hiền triết" điềm đạm đang vấp phải những phép thử khắc nghiệt nhất từ chính những góc tối trong quá khứ bị phơi bày.
