Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Trí tuệ nhân tạo đang tạo ra làn sóng thay đổi mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực, và ngành dược phẩm là một trong những mặt trận mới được các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đặc biệt quan tâm. Theo 36Kr, chỉ trong thời gian ngắn, năm "gã khổng lồ" gồm ByteDance, Baidu, Tencent, Alibaba và JD.com đã đồng loạt tăng tốc đầu tư vào AI y dược, nhưng mỗi doanh nghiệp lại lựa chọn một chiến lược hoàn toàn khác nhau.
Điều này đang biến AI dược phẩm từ sân chơi của các công ty công nghệ sinh học thành một cuộc cạnh tranh quy mô lớn giữa những tập đoàn Internet hàng đầu Trung Quốc.
Khác với nhiều đối thủ chỉ cung cấp công cụ hoặc đầu tư tài chính, ByteDance hướng tới việc tự nghiên cứu và phát triển thuốc bằng AI. Công ty đã xây dựng đội ngũ AI dược phẩm từ năm 2021 với sự tham gia của các chuyên gia khoa học dữ liệu và dược học.
Song song với đó, ByteDance còn đầu tư mạnh vào lĩnh vực y tế thực tế. Năm 2025, tập đoàn công bố dự án bệnh viện AI quy mô lớn tại Bắc Kinh với mục tiêu kết hợp dữ liệu lâm sàng, trí tuệ nhân tạo và các liệu pháp tiên tiến trong một hệ sinh thái khép kín.
Trong khi đó, Baidu lại chọn vai trò nhà cung cấp hạ tầng AI cho ngành dược thông qua công ty BioMap. Thay vì trực tiếp nghiên cứu thuốc, BioMap phát triển các mô hình AI chuyên dụng phục vụ doanh nghiệp dược phẩm và các tổ chức nghiên cứu.
Nền tảng này hiện đã được triển khai trong hàng chục dự án nghiên cứu và phục vụ hàng trăm tổ chức trên toàn cầu. Một trong những hợp tác nổi bật nhất là thỏa thuận trị giá 1 tỷ USD với hãng dược phẩm Sanofi nhằm phát triển các loại kháng thể và thuốc sinh học thế hệ mới.
Tencent lại theo đuổi chiến lược đầu tư rộng khắp. Trong nhiều năm qua, tập đoàn này đã rót vốn vào hàng loạt công ty công nghệ sinh học và y dược tại Trung Quốc. Tuy nhiên, Tencent không còn chỉ đóng vai trò nhà đầu tư.
Đầu năm 2026, công ty công bố bằng sáng chế cho một loại thuốc giảm cân thuộc nhóm GLP-1 được thiết kế hoàn toàn bằng AI. Đây được xem là dấu mốc đầu tiên cho thấy Tencent đang bước vào lĩnh vực nghiên cứu thuốc thực sự.
Alibaba ra mắt mô hình AI y khoa Hydrogen Ion dành cho bác sĩ lâm sàng, tập trung vào khả năng cung cấp thông tin dựa trên bằng chứng khoa học và giảm thiểu tình trạng AI tạo ra nội dung sai lệch. Công ty cũng xây dựng mạng lưới chuyên gia y tế quy mô lớn để hỗ trợ huấn luyện và đánh giá hệ thống.
Trong khi đó, JD.com tập trung phát triển nền tảng chăm sóc sức khỏe ứng dụng AI với hàng nghìn tác nhân bác sĩ ảo và hệ thống hỗ trợ ra quyết định dựa trên kho dữ liệu y khoa khổng lồ.
Điểm đáng chú ý là dù đi theo những hướng khác nhau, các tập đoàn này đang dần hội tụ tại một lĩnh vực đầy tiềm năng: liệu pháp tế bào.
Sau khi Trung Quốc ban hành khung pháp lý mới cho nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học từ tháng 5/2026, các doanh nghiệp đã nhanh chóng tăng cường hiện diện trong lĩnh vực này. ByteDance phát triển hạ tầng thử nghiệm lâm sàng, Tencent đầu tư vào các công nghệ miễn dịch tế bào, Alibaba tham gia khâu lưu thông còn JD tập trung vào dịch vụ lưu trữ và quản lý tế bào.
Nhìn tổng thể, cuộc đua AI dược phẩm hiện nay không đơn thuần là cuộc cạnh tranh về thuật toán hay năng lực tính toán. Điều các tập đoàn công nghệ lớn đang hướng tới là quyền tiếp cận nguồn dữ liệu y tế và khoa học sự sống quy mô lớn.
Trong tương lai, dữ liệu lâm sàng, hồ sơ bệnh án, nghiên cứu sinh học và thông tin sức khỏe có thể trở thành tài sản chiến lược quan trọng không kém các mô hình AI. Chính điều đó có thể quyết định doanh nghiệp nào sẽ nắm lợi thế trong ngành dược phẩm thế hệ mới.
Từ một lĩnh vực từng do các startup công nghệ sinh học dẫn dắt, AI dược phẩm đang dần trở thành chiến trường mới của những tập đoàn công nghệ lớn nhất Trung Quốc, và kết quả của cuộc cạnh tranh này có thể ảnh hưởng sâu sắc đến ngành y tế trong nhiều năm tới.
Điều này đang biến AI dược phẩm từ sân chơi của các công ty công nghệ sinh học thành một cuộc cạnh tranh quy mô lớn giữa những tập đoàn Internet hàng đầu Trung Quốc.
Mỗi ông lớn chọn một con đường riêng
Trong số các doanh nghiệp tham gia cuộc đua, ByteDance được đánh giá là đơn vị theo đuổi tham vọng lớn nhất. Tháng 6/2026, công ty chính thức tách riêng mảng AI dược phẩm để gọi vốn độc lập, đồng thời chuyển toàn bộ đội ngũ nghiên cứu, thuật toán và tài sản công nghệ liên quan sang đơn vị mới.
Khác với nhiều đối thủ chỉ cung cấp công cụ hoặc đầu tư tài chính, ByteDance hướng tới việc tự nghiên cứu và phát triển thuốc bằng AI. Công ty đã xây dựng đội ngũ AI dược phẩm từ năm 2021 với sự tham gia của các chuyên gia khoa học dữ liệu và dược học.
Song song với đó, ByteDance còn đầu tư mạnh vào lĩnh vực y tế thực tế. Năm 2025, tập đoàn công bố dự án bệnh viện AI quy mô lớn tại Bắc Kinh với mục tiêu kết hợp dữ liệu lâm sàng, trí tuệ nhân tạo và các liệu pháp tiên tiến trong một hệ sinh thái khép kín.
Trong khi đó, Baidu lại chọn vai trò nhà cung cấp hạ tầng AI cho ngành dược thông qua công ty BioMap. Thay vì trực tiếp nghiên cứu thuốc, BioMap phát triển các mô hình AI chuyên dụng phục vụ doanh nghiệp dược phẩm và các tổ chức nghiên cứu.
Nền tảng này hiện đã được triển khai trong hàng chục dự án nghiên cứu và phục vụ hàng trăm tổ chức trên toàn cầu. Một trong những hợp tác nổi bật nhất là thỏa thuận trị giá 1 tỷ USD với hãng dược phẩm Sanofi nhằm phát triển các loại kháng thể và thuốc sinh học thế hệ mới.
Tencent lại theo đuổi chiến lược đầu tư rộng khắp. Trong nhiều năm qua, tập đoàn này đã rót vốn vào hàng loạt công ty công nghệ sinh học và y dược tại Trung Quốc. Tuy nhiên, Tencent không còn chỉ đóng vai trò nhà đầu tư.
Đầu năm 2026, công ty công bố bằng sáng chế cho một loại thuốc giảm cân thuộc nhóm GLP-1 được thiết kế hoàn toàn bằng AI. Đây được xem là dấu mốc đầu tiên cho thấy Tencent đang bước vào lĩnh vực nghiên cứu thuốc thực sự.
Cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở AI
Khác với ByteDance, Baidu hay Tencent, Alibaba và JD.com tận dụng thế mạnh vốn có trong lĩnh vực y tế số và chuỗi cung ứng.Alibaba ra mắt mô hình AI y khoa Hydrogen Ion dành cho bác sĩ lâm sàng, tập trung vào khả năng cung cấp thông tin dựa trên bằng chứng khoa học và giảm thiểu tình trạng AI tạo ra nội dung sai lệch. Công ty cũng xây dựng mạng lưới chuyên gia y tế quy mô lớn để hỗ trợ huấn luyện và đánh giá hệ thống.
Trong khi đó, JD.com tập trung phát triển nền tảng chăm sóc sức khỏe ứng dụng AI với hàng nghìn tác nhân bác sĩ ảo và hệ thống hỗ trợ ra quyết định dựa trên kho dữ liệu y khoa khổng lồ.
Điểm đáng chú ý là dù đi theo những hướng khác nhau, các tập đoàn này đang dần hội tụ tại một lĩnh vực đầy tiềm năng: liệu pháp tế bào.
Sau khi Trung Quốc ban hành khung pháp lý mới cho nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học từ tháng 5/2026, các doanh nghiệp đã nhanh chóng tăng cường hiện diện trong lĩnh vực này. ByteDance phát triển hạ tầng thử nghiệm lâm sàng, Tencent đầu tư vào các công nghệ miễn dịch tế bào, Alibaba tham gia khâu lưu thông còn JD tập trung vào dịch vụ lưu trữ và quản lý tế bào.
Nhìn tổng thể, cuộc đua AI dược phẩm hiện nay không đơn thuần là cuộc cạnh tranh về thuật toán hay năng lực tính toán. Điều các tập đoàn công nghệ lớn đang hướng tới là quyền tiếp cận nguồn dữ liệu y tế và khoa học sự sống quy mô lớn.
Trong tương lai, dữ liệu lâm sàng, hồ sơ bệnh án, nghiên cứu sinh học và thông tin sức khỏe có thể trở thành tài sản chiến lược quan trọng không kém các mô hình AI. Chính điều đó có thể quyết định doanh nghiệp nào sẽ nắm lợi thế trong ngành dược phẩm thế hệ mới.
Từ một lĩnh vực từng do các startup công nghệ sinh học dẫn dắt, AI dược phẩm đang dần trở thành chiến trường mới của những tập đoàn công nghệ lớn nhất Trung Quốc, và kết quả của cuộc cạnh tranh này có thể ảnh hưởng sâu sắc đến ngành y tế trong nhiều năm tới.
