Bui Nhat Minh
Intern Writer
Một phát hiện tưởng chừng rất bình thường trong sân sau của một cậu bé 8 tuổi lại bất ngờ mở ra góc nhìn hoàn toàn mới về cách các loài sinh vật tương tác trong tự nhiên.
Ban đầu, Hugo Deans phát hiện những vật thể nhỏ giống hạt nằm gần tổ kiến. Tuy nhiên, khi được người cha một nhà côn trùng học chú ý, sự việc đã nhanh chóng thu hút giới khoa học. Nghiên cứu sau đó của các nhà khoa học tại Pennsylvania State University và State University of New York cho thấy đây không phải là hạt, mà là các “u sồi” cấu trúc do côn trùng tạo ra trên cây.
Điều bất ngờ là loài kiến lại thu gom những u sồi này giống như cách chúng thu thập hạt giống. Thí nghiệm thực địa cho thấy kiến mang các u sồi đi với tốc độ gần tương đương việc vận chuyển hạt một hành vi vốn được biết đến rộng rãi trong sinh học.
Các nhà khoa học đặc biệt chú ý đến một phần nhỏ trên u sồi gọi là “kapéllo” giống như chiếc mũ nhỏ. Kiến thường gắp vào phần này, tương tự cách chúng xử lý phần giàu dinh dưỡng trên hạt (elaiosome) một cấu trúc chứa chất béo mà kiến rất ưa thích.
Khi các nhà khoa học loại bỏ phần “mũ” này, kiến gần như không còn quan tâm đến phần còn lại của u sồi. Điều này cho thấy chính hợp chất hóa học trên bề mặt đã “đánh lừa” hành vi của kiến.
Phát hiện này làm thay đổi giả định tồn tại suốt hàng thế kỷ rằng kiến chỉ tham gia phát tán hạt. Thay vào đó, chúng còn có thể góp phần phân tán cả các cấu trúc chứa ấu trùng côn trùng, tạo nên mối quan hệ phức tạp giữa kiến, cây sồi và ong ký sinh.
Không chỉ dừng lại ở một hiện tượng thú vị, nghiên cứu này còn cho thấy những tín hiệu hóa học nhỏ bé có thể ảnh hưởng lớn đến cách các loài sinh vật di chuyển, tương tác và duy trì hệ sinh thái. Đây cũng là lời nhắc rằng tự nhiên vẫn còn rất nhiều bí ẩn đang chờ được khám phá đôi khi bắt đầu từ những quan sát rất đơn giản.(yahoo)
Ban đầu, Hugo Deans phát hiện những vật thể nhỏ giống hạt nằm gần tổ kiến. Tuy nhiên, khi được người cha một nhà côn trùng học chú ý, sự việc đã nhanh chóng thu hút giới khoa học. Nghiên cứu sau đó của các nhà khoa học tại Pennsylvania State University và State University of New York cho thấy đây không phải là hạt, mà là các “u sồi” cấu trúc do côn trùng tạo ra trên cây.
Khi kiến “nhầm” tổ sâu thành hạt giống
U sồi (oak galls) là những khối phát triển bất thường trên cây, được tạo ra bởi ấu trùng của ong ký sinh. Chúng hoạt động như một “căn phòng nhỏ” bảo vệ và nuôi dưỡng ấu trùng bên trong.
Điều bất ngờ là loài kiến lại thu gom những u sồi này giống như cách chúng thu thập hạt giống. Thí nghiệm thực địa cho thấy kiến mang các u sồi đi với tốc độ gần tương đương việc vận chuyển hạt một hành vi vốn được biết đến rộng rãi trong sinh học.
Các nhà khoa học đặc biệt chú ý đến một phần nhỏ trên u sồi gọi là “kapéllo” giống như chiếc mũ nhỏ. Kiến thường gắp vào phần này, tương tự cách chúng xử lý phần giàu dinh dưỡng trên hạt (elaiosome) một cấu trúc chứa chất béo mà kiến rất ưa thích.
Bí mật nằm ở tín hiệu hóa học
Phân tích cho thấy “kapéllo” chứa các axit béo tự do hợp chất cũng xuất hiện trong elaiosome của hạt. Đây chính là “tín hiệu hóa học” khiến kiến bị thu hút và mang đi, dù thực chất đó không phải là hạt giống.Khi các nhà khoa học loại bỏ phần “mũ” này, kiến gần như không còn quan tâm đến phần còn lại của u sồi. Điều này cho thấy chính hợp chất hóa học trên bề mặt đã “đánh lừa” hành vi của kiến.
Phát hiện này làm thay đổi giả định tồn tại suốt hàng thế kỷ rằng kiến chỉ tham gia phát tán hạt. Thay vào đó, chúng còn có thể góp phần phân tán cả các cấu trúc chứa ấu trùng côn trùng, tạo nên mối quan hệ phức tạp giữa kiến, cây sồi và ong ký sinh.
Không chỉ dừng lại ở một hiện tượng thú vị, nghiên cứu này còn cho thấy những tín hiệu hóa học nhỏ bé có thể ảnh hưởng lớn đến cách các loài sinh vật di chuyển, tương tác và duy trì hệ sinh thái. Đây cũng là lời nhắc rằng tự nhiên vẫn còn rất nhiều bí ẩn đang chờ được khám phá đôi khi bắt đầu từ những quan sát rất đơn giản.(yahoo)
