NhatDuy
Intern Writer
Không chỉ đất hiếm đang trở thành vấn đề đau đầu đối với Mỹ, một loại kim loại chiến lược khác cũng đang đẩy ngành công nghiệp quốc phòng nước này vào thế khó. Đó là vonfram – vật liệu được xem có tầm quan trọng không kém đất hiếm trong nhiều hệ thống vũ khí hiện đại.
Điều khiến Washington đặc biệt lo ngại là Trung Quốc hiện giữ vị trí thống trị gần như tuyệt đối trên thị trường vonfram toàn cầu. Quốc gia này đóng góp hơn 80% sản lượng thế giới, đồng thời kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng từ khai thác đến chế biến sâu. Trong bối cảnh Mỹ đang phát triển các loại vũ khí thế hệ mới, sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc đang trở thành một thách thức ngày càng rõ rệt.
Theo số liệu được đề cập, hơn 53% trữ lượng quặng vonfram toàn cầu tập trung tại Trung Quốc. Sản lượng khai thác của nước này thường xuyên chiếm trên 80% tổng sản lượng thế giới, có thời điểm lên tới gần 83%.
Nhiều quốc gia hiện không có đủ năng lực chế biến vonfram nên phải xuất khẩu quặng thô sang Trung Quốc để xử lý. Điều đó đồng nghĩa với việc nếu Bắc Kinh điều chỉnh chính sách xuất khẩu hoặc hạn ngạch cung ứng, các ngành công nghiệp phụ thuộc vào loại kim loại này sẽ chịu tác động đáng kể. Theo nhận định trong bài viết, chỉ cần nguồn cung bị siết chặt, dây chuyền sản xuất tên lửa của Mỹ có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức.
Một số ý kiến cho rằng Nga, quốc gia đứng thứ hai thế giới về sản xuất vonfram, có thể đóng vai trò thay thế. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Moskva hiện nay, khả năng Mỹ tiếp cận nguồn cung từ Nga được đánh giá là rất thấp.
Trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp, Mỹ đã phải hướng sự chú ý tới những mỏ từng ngừng hoạt động từ thập niên 1990. Một trong những dự án được nhắc tới là việc Almonty Industries thúc đẩy khôi phục mỏ vonfram Sangdong tại tỉnh Gangwon của Hàn Quốc.
Tuy nhiên, mỏ này từng đóng cửa do hiệu quả kinh tế không cao. Ngay cả khi được tái khởi động với công nghệ hiện đại hơn, sản lượng dự kiến vẫn khó đáp ứng nhu cầu lớn của thị trường.
Trung Quốc hiện là quốc gia duy nhất sở hữu chuỗi cung ứng vonfram hoàn chỉnh, hiệu quả và phát triển ở quy mô lớn. NBC nhận định rằng nếu các doanh nghiệp Trung Quốc không tiếp nhận đơn hàng liên quan, nhiều chương trình sản xuất vũ khí của Mỹ có thể bị kéo dài tiến độ đáng kể.
Việc xây dựng một chuỗi cung ứng vonfram độc lập hoàn toàn với Trung Quốc cũng không phải nhiệm vụ có thể hoàn thành trong thời gian ngắn. Theo đánh giá được nêu, Mỹ có thể phải mất tới 20 năm hoặc lâu hơn mới có thể thoát khỏi sự phụ thuộc này.
Hiện nay, Mỹ được cho là đang chịu áp lực từ hai loại nguyên liệu chiến lược đặc biệt quan trọng: đất hiếm và vonfram. Dù Trung Quốc đã nới lỏng một số hạn chế đối với đất hiếm phục vụ mục đích dân sự, các ứng dụng liên quan đến quân sự vẫn nằm trong diện kiểm soát chặt chẽ.
Nếu thiếu vonfram, hiệu suất của nhiều loại vũ khí tiên tiến sẽ suy giảm đáng kể, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của tên lửa xuyên hầm. Trong khi đó, việc thiếu đất hiếm sẽ tác động trực tiếp tới sản xuất chip, radar và các thiết bị quan sát có độ chính xác cao, làm suy giảm năng lực tác chiến dựa trên công nghệ hiện đại.
Những khó khăn hiện nay phản ánh vấn đề sâu xa hơn là sự suy giảm của nền tảng công nghiệp Mỹ. Việc đóng cửa các mỏ khai khoáng chỉ là biểu hiện bề nổi, trong khi thách thức thực sự nằm ở sự suy yếu của cả hệ thống sản xuất trong nhiều năm qua.
Khi ngay cả nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất đạn dược và tên lửa cũng phải dựa vào bên ngoài, sự phụ thuộc đó đang trở thành một điểm yếu đáng chú ý. Sức mạnh quân sự không chỉ được quyết định bởi quy mô lực lượng hay ngân sách quốc phòng, mà còn phụ thuộc vào khả năng duy trì một nền công nghiệp đủ mạnh để bảo đảm nguồn cung vật liệu chiến lược trong dài hạn.
Điều khiến Washington đặc biệt lo ngại là Trung Quốc hiện giữ vị trí thống trị gần như tuyệt đối trên thị trường vonfram toàn cầu. Quốc gia này đóng góp hơn 80% sản lượng thế giới, đồng thời kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng từ khai thác đến chế biến sâu. Trong bối cảnh Mỹ đang phát triển các loại vũ khí thế hệ mới, sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc đang trở thành một thách thức ngày càng rõ rệt.
Trung Quốc nắm giữ mắt xích quan trọng của ngành vonfram thế giới
Mối lo của Mỹ không chỉ nằm ở sản lượng khai thác. Điều đáng chú ý hơn là Trung Quốc đang chi phối gần như toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp liên quan đến vonfram. Từ khâu khai thác quặng, tinh luyện ban đầu cho đến sản xuất các sản phẩm cacbua xi măng chất lượng cao, Trung Quốc đều giữ vị thế dẫn đầu.
Theo số liệu được đề cập, hơn 53% trữ lượng quặng vonfram toàn cầu tập trung tại Trung Quốc. Sản lượng khai thác của nước này thường xuyên chiếm trên 80% tổng sản lượng thế giới, có thời điểm lên tới gần 83%.
Nhiều quốc gia hiện không có đủ năng lực chế biến vonfram nên phải xuất khẩu quặng thô sang Trung Quốc để xử lý. Điều đó đồng nghĩa với việc nếu Bắc Kinh điều chỉnh chính sách xuất khẩu hoặc hạn ngạch cung ứng, các ngành công nghiệp phụ thuộc vào loại kim loại này sẽ chịu tác động đáng kể. Theo nhận định trong bài viết, chỉ cần nguồn cung bị siết chặt, dây chuyền sản xuất tên lửa của Mỹ có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức.
Một số ý kiến cho rằng Nga, quốc gia đứng thứ hai thế giới về sản xuất vonfram, có thể đóng vai trò thay thế. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Moskva hiện nay, khả năng Mỹ tiếp cận nguồn cung từ Nga được đánh giá là rất thấp.
Trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp, Mỹ đã phải hướng sự chú ý tới những mỏ từng ngừng hoạt động từ thập niên 1990. Một trong những dự án được nhắc tới là việc Almonty Industries thúc đẩy khôi phục mỏ vonfram Sangdong tại tỉnh Gangwon của Hàn Quốc.
Tuy nhiên, mỏ này từng đóng cửa do hiệu quả kinh tế không cao. Ngay cả khi được tái khởi động với công nghệ hiện đại hơn, sản lượng dự kiến vẫn khó đáp ứng nhu cầu lớn của thị trường.
Bài toán công nghiệp dài hạn của Mỹ
Khai thác được quặng mới chỉ là bước đầu. Để trở thành vật liệu phục vụ sản xuất quốc phòng, vonfram còn phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp như tinh luyện, gia công chuyên sâu và hợp kim hóa.Trung Quốc hiện là quốc gia duy nhất sở hữu chuỗi cung ứng vonfram hoàn chỉnh, hiệu quả và phát triển ở quy mô lớn. NBC nhận định rằng nếu các doanh nghiệp Trung Quốc không tiếp nhận đơn hàng liên quan, nhiều chương trình sản xuất vũ khí của Mỹ có thể bị kéo dài tiến độ đáng kể.
Việc xây dựng một chuỗi cung ứng vonfram độc lập hoàn toàn với Trung Quốc cũng không phải nhiệm vụ có thể hoàn thành trong thời gian ngắn. Theo đánh giá được nêu, Mỹ có thể phải mất tới 20 năm hoặc lâu hơn mới có thể thoát khỏi sự phụ thuộc này.
Hiện nay, Mỹ được cho là đang chịu áp lực từ hai loại nguyên liệu chiến lược đặc biệt quan trọng: đất hiếm và vonfram. Dù Trung Quốc đã nới lỏng một số hạn chế đối với đất hiếm phục vụ mục đích dân sự, các ứng dụng liên quan đến quân sự vẫn nằm trong diện kiểm soát chặt chẽ.
Nếu thiếu vonfram, hiệu suất của nhiều loại vũ khí tiên tiến sẽ suy giảm đáng kể, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của tên lửa xuyên hầm. Trong khi đó, việc thiếu đất hiếm sẽ tác động trực tiếp tới sản xuất chip, radar và các thiết bị quan sát có độ chính xác cao, làm suy giảm năng lực tác chiến dựa trên công nghệ hiện đại.
Những khó khăn hiện nay phản ánh vấn đề sâu xa hơn là sự suy giảm của nền tảng công nghiệp Mỹ. Việc đóng cửa các mỏ khai khoáng chỉ là biểu hiện bề nổi, trong khi thách thức thực sự nằm ở sự suy yếu của cả hệ thống sản xuất trong nhiều năm qua.
Khi ngay cả nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất đạn dược và tên lửa cũng phải dựa vào bên ngoài, sự phụ thuộc đó đang trở thành một điểm yếu đáng chú ý. Sức mạnh quân sự không chỉ được quyết định bởi quy mô lực lượng hay ngân sách quốc phòng, mà còn phụ thuộc vào khả năng duy trì một nền công nghiệp đủ mạnh để bảo đảm nguồn cung vật liệu chiến lược trong dài hạn.
