thumbnail - "Dấu chân carbon" và vai trò của mỗi cá nhân trong việc kiểm soát lượng khí thải
Thu Hà
Hà Nội

"Dấu chân carbon" và vai trò của mỗi cá nhân trong việc kiểm soát lượng khí thải

Có một câu thần chú kinh doanh nổi tiếng rằng "Bạn không thể quản lý những gì mà bạn không đo lường được". Điều này có thể giúp giải thích tại sao lượng khí thải carbon đang được giám sát chặt chẽ hơn bao giờ hết khi chúng ta tăng cường nỗ lực để tránh những tác động thảm khốc của biến đổi khí hậu.

Mỗi cá nhân sẽ phải tự chịu trách nhiệm cho lượng khí carbon thải ra môi trường

Thuật ngữ "Carbon footprint" (dấu chân carbon) chỉ một cách đo lường lượng khí nhà kính (chủ yếu là carbon) thải ra trong quá trình tạo ra, sử dụng và thải bỏ sản phẩm. Rất nhiều loại công nghệ cho phép tính lượng khí thải carbon hiện có sẵn trên mạng, bạn có thể tìm thấy dữ liệu về dấu vết của ô tô, sản xuất điện, giáo dục, quốc gia và bất kỳ thứ gì khác xung quanh nó. Mặc dù những điều này có vẻ có lợi cho những nỗ lực của chúng ta trong việc bảo vệ hành tinh, nhưng thực tế lại không rõ ràng.

Đã có nhiều báo cáo nêu bật ảnh hưởng của các công ty dầu khí đối với mức độ gia tăng của lượng khí thải carbon. Thông điệp chính của nó là ý tưởng đo dấu chân carbon cá nhân - nói cách khác, tính toán lượng khí thải mà chúng ta phải chịu trách nhiệm với tư cách cá nhân - ban đầu được thúc đẩy bởi một tập đoàn dầu khí khổng lồ nhằm chuyển gánh nặng từ các công ty nhiên liệu hóa thạch sang người tiêu dùng.

"Dấu chân carbon" và vai trò của mỗi cá nhân trong việc kiểm soát lượng khí thải 

Đây là sự phân hủy lượng khí thải carbon từ cá nhân

Ở nhiều khía cạnh, chiến thuật này đã thực sự phát huy được hiệu quả. Các công cụ in "dấu chân carbon" miễn phí đã trở nên phổ biến và mọi người thậm chí còn bắt đầu xếp hạng chúng nhờ sự dễ dàng, chính xác và đáng tin cậy. Chẳng hạn công cụ tính toán từ Quỹ Động vật Hoang dã Thế giới cho tôi biết "dấu chân" của chúng ta tính bằng tấn, cũng như phần nào trong lối sống của con người là yếu tố đóng góp chính vào nó.

Tuy nhiên, nếu mỗi cá nhân làm việc dựa trên tính bền vững để kiểm sống, họ sẽ vẫn giữ cho nhiệt độ ở mức thấp, mỗi người sử dụng các tấm pin mặt trời để tạo ra điện và tôi cố gắng đi bộ nhiều nhất có thể. Tuy nhiên xét trên bình diện toàn cầu, dấu ấn carbon cá nhân là khá lớn và để tránh những tác động xấu nhất của biến đổi khí hậu, nó cần được giảm nhanh hơn nữa. Ít nhất đó là thông điệp được gửi bởi nhiều tổ chức phi chính phủ, chính trị gia và các nhà hoạt động khí hậu - trong số những người khác.

Có một nghịch lý ở đây: có thể không còn khả năng cá nhân của bất kỳ ai để thực hiện những thay đổi đủ lớn để đảo ngược thiệt hại đã gây ra. Trong một hành tinh mà chỉ khoảng 100 công ty chịu trách nhiệm cho 71% lượng khí thải toàn cầu, chúng ta cần phải đại tu toàn bộ các hệ thống sử dụng nhiều carbon xung quanh chúng ta. 

Lịch sử đo lường carbon đã phát triển như thế nào?

"Dấu chân carbon" và vai trò của mỗi cá nhân trong việc kiểm soát lượng khí thải 

Ý tưởng về lượng khí thải carbon được phát triển từ một phương pháp luận quản lý môi trường được gọi là đánh giá vòng đời. Đây là một trong những cách đầu tiên để đo lường tác động của một sản phẩm hoặc hệ thống trong toàn bộ thời gian tồn tại của nó, giúp các công ty quản lý chi tiêu của họ vào vật liệu và năng lượng. Những công cụ như thế này lần đầu tiên được phát triển bởi các công ty như Coca-Cola vào những năm 1970 để giúp họ cắt giảm việc sử dụng năng lượng trong cuộc khủng hoảng năng lượng do bất ổn ở Trung Đông gây ra.

Tuy nhiên, khi các loại sản phẩm dùng một lần trở nên phổ biến hơn và xả rác trở thành một vấn đề ngày càng gia tăng, hoạt động tiếp thị của công ty bắt đầu tập trung vào việc sử dụng "dấu chân" để phân bổ trách nhiệm cá nhân thay vì quy trách nhiệm cho nhà sản xuất - một cách tiếp cận phổ biến hơn trong luật pháp và chính sách của EU. 

Bản thân những công cụ đo lường này không xấu và trên thực tế, tư duy về vòng đời sản phẩm là chìa khóa để đưa ra các lựa chọn thiết kế tốt khi xây dựng công nghệ. Nó ngày càng được sử dụng nhiều hơn nhằm giúp đảm bảo chúng ta không làm phát sinh các vấn đề mới trong khi cố gắng giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu thông qua đổi mới. Vấn đề ở đây là gì, khi những công cụ này được áp dụng cho các cá nhân, nó sẽ giảm nhiệt cho các công ty đã dẫn dắt cuộc khủng hoảng khí hậu trong nhiều thập kỷ.

Sự thay đổi

Những công cụ đo lường có thể được sử dụng để phát triển nhiên liệu bền vững hơn bằng cách xác định và giải quyết các điểm nóng về phát thải carbon trong quá trình sản xuất nhiên liệu. Chúng cũng có thể được sử dụng để chỉ ra nơi mà chúng ta có thể giảm thiểu tác động tiêu cực của sự gia tăng nhựa một cách hiệu quả nhất thông qua việc tăng cường tái chế ở những khu vực đó.

"Dấu chân carbon" và vai trò của mỗi cá nhân trong việc kiểm soát lượng khí thải 

Phân tích "Dấu chân carbon" có thể được sử dụng một cách bình đẳng đối với các doanh nghiệp toàn cầu để cho biết sản lượng carbon của họ thực sự đến từ đâu. Một báo cáo gần đây cho thấy dấu chân của mười trong số các công ty công nghệ lớn nhất bao gồm Google và PayPal phần lớn là do các khoản đầu tư của họ hỗ trợ ngành nhiên liệu hóa thạch, dẫn đến các cuộc gọi thoái vốn .

Tất nhiên, mỗi cá nhân chúng ta không nên tách mình ra khỏi trách nhiệm này, "Dấu chân carbon" vẫn có thể được sử dụng để đánh giá các lựa chọn mua, đầu tư và giải trí của chính chúng ta để đạt được hiệu quả tuyệt vời. Trên hết, các ngành công nghiệp cũng như chính phủ nên sử dụng tính toán lượng khí thải carbon để chứng minh rằng họ đang thực hiện những thay đổi cần thiết để cắt giảm lượng khí thái nhúng và giữ lại nhiều carbon hơn trong lòng đất thay vì thải ra không khí.

Việc công khai "Dấu chân carbon" cũng có thể gây ra những  áp lực về tài chính và lập pháp đối với các công ty và hệ thống có ảnh hưởng lớn nhất đến khí hậu. Đó là một công cụ có sức mạnh thực sự nếu chúng ta biết hướng nó vào nơi có hiệu quả nhất.

Nguồn sciencealert

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác